Boş Zaman ve Rekreasyon İlişkisi

Bu makalemizde siz değerli okuyucularımıza Boş Zaman ve Rekreasyon İlişkisi hakkında bilgi vereceğiz.

İnsanların geçmiş yıllardan bugüne kadar, yaşam şartlarında ve yaşam seviyesinin yükselmesinde değişmeyen üç ana unsur bulunmaktadır. Bunlardan birincisi çalışma, ikincisi uyuma, sonuncusu da diğer temel gereksinimler olarak belirlenmiştir. Bu unsurlardan arta kalan zaman “boş zaman” olarak belirtilir. İnsan yaşamındaki boş zamanın, fiziki ve sosyoekonomik değerlendirilmesi ise rekreasyon aktivitesidir.

Boş Zaman ve Rekreasyon İlişkisi

Boş zaman, rekreasyon kavramını içine alan bir kavramdır. Çünkü rekreasyon her şeyden önce boş zamanı olan insanların, bu boş zamanlarında gerçekleştirecekleri etkinliklerle ilgilidir (Karaküçük, 1999).

Boş zaman kavramı bir “zaman” dilimini içerisinde yer alırken, rekreasyon bir “aktivite” olarak tanımlanmaktadır. Ancak rekreasyonu tanımlarken, yalnızca boş zaman aktiviteleri olarak tanımlamak yetmez. Çünkü sıradan bir aktivitenin rekreasyon olabilmesi için gerekli bir takım koşullar söz konusudur. Örneğin; her hangi bir aktivitenin rekreasyon olabilmesi için, o aktivitenin “boş zaman” süreci içinde gerçekleşmesi gerekmektedir.

Bir futbolcu için futbol oynamak i!inin gere#i bir zorunluluk, bir mesaidir ancak bir devlet memuru için hafta sonu dinlenme alanında futbol oynaması bir rekreasyon faaliyetidir. Bo! zaman içindeki her faaliyet rekreasyon de#ildir. Örneğin kişinin mesai bitiminde eve dönüp uyuması her ne kadar boş zaman sürecinde gerçekleşiyor olsa da, rekreatif faaliyet değildir.

Boş zaman bir zaman dilimini, rekreasyon ise bir aktivite ya da aktiviteler bütününü ifade etmektedir. Boş Zaman ve Rekreasyon İlişkisini anlamak için Rekreasyon Kavramınıda bakalım.

REKREASYON KAVRAMI

İnsanlar, çeşitli büyüklük ve zamanlarda ortaya çıkan boş zamanlarında; uzaklaşmak, dinlenmek, hava değişimi, gezme-görme, sağlık, beraber olma, heyecan duyma, farklı yaşantılar elde etme gibi pek çok amaçla, ev dışında veya ev içinde, açık veya kapalı alanlarda ya da aktif-pasif şekillerde, kent içinde veya kırsal alanlarda etkinliklere katılmaktadırlar. Rekreasyon, insanların boş zamanlarında yaptıkları bu etkinlikleri ifade eden bir kavramdır.

Rekreasyon, yenilenme, yeniden yaratılma veya yeniden yapılanma anlamına gelen Latince recreatio kelimesinden gelmektedir. Türkçe karşılığı yaygın bir şekilde boş zamanları değerlendirme olarak kullanılmaktadır. Bu ise, bireylerin ya da toplumsal kümelerin boş zamanlarında gönüllü olarak yaptıkları dinlendirici ve eğlendirici etkinlikler anlamını taşımaktadır.

Modern anlamda bir sosyal kurum, bilgiler topluluğu ve profesyonel bir çalışma alanı olarak rekreasyon; işten bağımsız, kendi içinde değerli olan, kişinin pek çok önemli ihtiyacını karşılayan, dolu ve mutlu bir yaşam aracıdır (Karaküçük, 1999).

İnsan yaşamındaki boş zamanın, fiziki ve sosyoekonomik kıymetlendirilmesi rekreasyon aktivitesidir.

Rekreasyon, anlamı, içeriği ve kapsamı bakımından birçok aktiviteyi içine almaktadır. Bunun sonucu olarak rekreasyonun birçok tanımı ve açıklamaları yapılmıştır. Aşağıda bu tanımlardan bazılarına yer verilmiştir.

• Rekreasyon, binlerce şehir, ilçe ve ülkede bulunan parklar, oyun alanları, yüzme havuzları, spor alanları, halk evleri gibi yapıların oluşturduğu bir ağdır (Kraus, 1998). Rekreasyon fiziksel, bilişsel, duygusal ve sosyal etmenler içeren ve insanların boş zamanlarında dâhil olmayı seçtiği aktivitelerdir.
• Rekreasyon, insanın öz benliğine uygun ve yapmaktan zevk aldığı bir faaliyete katılması ile monotonlaşan modern hayatın ve yaşam kavgasının sıkıcı havasından sıyrılarak kendisini bulması ve kendi duygularına ortak olacak diğer insanlarla kaynaşarak zevk içinde sosyal bir kişilik kazanmasıdır (Mirzeoğlu, 2006).
• Rekreasyon, bireyin beğenisi bakımından doyurucu, ruhsal ve bedensel yenilenme amacı taşıyan, aynı zamanda bireyin sosyal, kültürel, ekonomik ve fizyolojik olanakları ile bağımlı boş zaman kullanımlarını içeren eylem ya da eylemlerdir.
• Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Açık Hava Rekreasyon Bürosu (BOR-Bureau Of Outdoor Recreation) rekreasyonu, çeşitli biçimlerde sınıflandırması yapılabilecek temel bir insan gereksinmesi, kişinin doygunluğu ve zevki için boş zamanların değerlendirilmesi şeklinde tanımlamıştır.

Rekreasyonun tanımını daha kapsamlı olarak şu şekilde yapabiliriz: İnsanın, yoğun çalışma yükü, rutin hayat tarzı veya olumsuz çevresel etkiler nedeniyle tehlikeye giren veya olumsuz etkilenen bedeni ve ruhi sağlığını tekrar elde etmek, korumak veya devam ettirmek, aynı zamanda zevk ve haz almak amacıyla, kişisel doyum sağlayacak, tamamen çalışma ve zorunlu ihtiyaçlar için ayrılan zaman dışında kalan bağımsız ve bağlantısız boş zaman içinde, isteğe bağlı ve gönüllü olarak ferdi veya grup içinde seçerek yaptığı etkinliklere rekreasyon denir

Spor ve rekreasyon ifade ettikleri anlam ve amaçları bakımından çoğunlukla karıştırılan iki kavramdır. Spor, fiziksel faydalarının yanı sıra insanların ruhsal sağlığını da olumlu yönde etkilemek, sosyal ve moral kazançlar sağlamak amacı ile yapılan hareketler topluluğu olarak tanımlanabilir. Aslında spor, rekreasyon faaliyetlerinin bir bölümünü oluşturmaktadır. Ancak sporun rekreaktif bir faaliyet sayılabilmesi için bireyin tamamen boş zamanlarında oyun, eğlenme ve fiziksel aktivite amacıyla spor yapıyor olması gerekmektedir.

Spor yaparak para kazanan bireyler için uğraştıkları spor dalları birer iş niteliği taşıdığından rekreasyonel faaliyet olamazlar. Ama aynı bireylerin iş dışında aynı branşta arkadaşlarıyla tamamen zevk için, boş zamanlarında gerçekleştirdikleri aktiviteler rekreasyonel bir faaliyet haline gelmektedir. Spor rekreasyonel faaliyetlerin en ilgi çekeni, en kapsamlı ve en çeşitli alanını oluşturmaktadır. Yapılan araştırmalar, rekreasyonel amaçlı sportif faaliyetleri tercih eden insanların sayısının, diğer faaliyetlere katılanların sayılarından daha fazla olduğunu göstermektedir. Ancak spor dışında rekreasyon faaliyeti olarak kabul edilen farklı aktiviteler de vardır. Bunlara örnek olarak müzik, resim, tiyatro, sergi ve sinema gibi sanatsal faaliyetler, çeşitli turizm aktiviteleri ve para kazanma amacı güdülmeden uğraşılan el sanatları gösterilebilir.

SEVİL, Tuba. (2012) Serdar KOCAEKŞİ (Ed.)Boş Zaman ve Rekreasyon Yönetimi Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Ofset