Ekorekreasyon Nedir ?

EKOREKREASYON

Ekorekreasyon Nedir ? Neden Ekorekreasyon ? Ekorekreasyonu tanımlama çabalarına konumuzla ilgisi bakımından Glikson’un yapmış olduğu bir rekreasyon tanımıyla başlamak çok anlamlı olacak.

Glikson rekreasyonu; “İnsanın kendi yaşamı ile biyotik ve fiziksel çevresindeki yaşamı canlandırılması ve iyileştirmesi” olarak tanımlamaktadır.

Ekorekreasyon Nedir ?

Biyotik çevre; bir ekosistemde bulunan ve birbirini doğrudan ya da dolaylı olarak etkileyen canlı varlıkların hepsine birden verilen isimdir. Fiziksel (abiyotik) çevre ise; canlıların yaşamlarını devam ettirebilecekleri çevresel koşullara denmektedir.

İnsanın “nitelikli yaşamı” ve doğal kaynakların sürdürebilir kullanımı için gerekli görülen rekreasyon, aynı zamanda faaliyetlerin gerçekleştirildiği varış noktaları veya bölgelerdeki ekosistemlerin  işleyişine müdahale etmeden ve sorumlu davranışlar sergileyerek olumlu etki yaratabilmelidir. Zira insan uyguladığı etkinliklerle doğada az ya da çok bazı farklılıklar meydana getirmektedir.

Rekreasyonistlerin biyotik ve fiziksel çevrelerini iyileştirme çabaları, sonuçta “sosyal çevre” üzerine de olumlu etkiler bırakmakta olduğuyla ilgili gerçeği de belirtmekte yarar vardır.

Glikson’un insanın mutluluğu ve gelişimine kadar, ekolojik çevrelerin de gelişimi ve korunması duyarlılığını öne çıkaran rekreasyon tanımı, ekorekreasyon kavramını neden kullandığımız ve kavramsal analizlerini yapmaya çalışmamız konusundaki gerekliliği ortaya koymaktadır.

Ekorekreasyon Kavramı

Ekorekreasyon Nedir ? Sorununun cevabını bu başlık altında daha iyi anlayabiliriz. Daha isminin telaffuz edilmesiyle bir çevre korumacılık ve çevre farkındalığı olayını gündeme taşıyabilmekte, ekosistemlerin işleyişi ve sürdürülebilir olması gerekliliğine dikkat çekebilmektedir.

Yani başlık olarak “ekorekreasyon”; öncelikle doğada yapılan her türlü rekreasyonel etkinliğin ve yine rekreasyonel kullanımlar için kent içi veya kent dışında yapılacak yapay ve doğal organizasyonların ekolojik denge korunarak, çevrenin değiştirilmesine çalışılmadan, yok olmasının önüne geçerek ve çevreyi geliştirerek yapılmasını zihinlere taşımakta ve bu yönde çağrıştırmalar yapmaktadır.

Tanımlamanın bilimsel çalışmalardaki gerekliliği ve öneminden yola çıkarak ekorekreasyonu bazı açılardan tanımlamaya çalışacağız.

Ekorekreasyon nedir ; çevre-doğa dostu boş zaman aktivitelerinin genel adıdır.

Ekorekreasyon nedir ; rekreasyonel aktivitelerin ekolojik kurallar ve ekosistem içinde kalarak uygulanması için gerekli önlemlerin alınmasıdır.

Ekorekreasyon nedir ; boş zaman aktivitelerinin doğal kaynakların korunarak, değiştirilmeden ve yok etmeden sorumluluk içinde kullanılarak gerçekleştirilmesidir.

Ya da ekorekreasyon, boş zaman planlama ve uygulama politikalarına verilen isimdir.

Ekorekreasyonun, doğa içinde ve doğal kaynakların kullanılarak yapılıyor olması bir rekreasyon etkinlik grubu olarak değerlendirilir. Ekorekreasyon, “Açık alan rekreasyon” (outdoor recreation), “doğa dostu rekreasyon” veya “yeşil rekreasyon” karşılığı olarak da kullanılabilir. Kuş gözlemciliği, doğa yürüyüşü, dağ bisikleti, binicilik, kampçılık, su ve hava sporları gibi etkinlikler ekorekreasyona örnek olarak verilebilir.

Bir boş zaman aktivite grubunun adı olarak “ekorekreasyonun” ;

• Boş zamanlarında bireylerin ekolojik yaşam ortamlarında yani bozulmamış yaban hayatı ve doğal alanlarda gözlemler yapmak veya buralarda değişik aktivitelerde bulunmak,
• Doğal ortamların macera, heyecan, yeni keşiflerde bulunma, tanıma gibi bütün olumlu özelliklerinden yararlanarak ve çok çeşitli isimler altında, aletli-aletsiz, araçlı-araçsız, yapay veya doğal malzemelerde kullanılması,
• Rekreasyona katılan bireylerin ekosistemin bir parçası olarak doğal kaynaklarıdan yararlanması,
• Bireylerin boş zamanlarında katıldıkları rekreasyonel aktivitelerde ekolojik sisteme zarar vermeden, koruyucu ve sürdürülebilir bir kullanım bilinciyle davranarak aktivitelere katılım sağlanması durumları söz konusudur.

Ekorekreasyon Politikaları

Ekorekreasyon, bir boş zaman uygulama politikası olarak ele alındığında ise; boş zaman aktivitelerinin açık veya kapalı alanlarda ekolojik kurallar ve sisteme uygun planlamalarla tesis, yol, bölgelerin taşıma kapasitesi, fauna ve flora varlığının hassasiyetle korunması gibi hususlara dikkat ederek sürdürebilirliği ön plana çıkarır.

“Doğa merkezci” çevre uygulamalarının, ekorekreasyon aktivitelerinde gözetilmesi ve yaşama geçirilmesi temel ilke olarak benimsenir.

Çevre duyarlılığı ve farkındalığının ekorekreasyon aktiviteleriyle tüm yaşama aktarılması çabaları temel alınır.

Doğal yaşamın sürdürülebilir ve insan müdahalelerinin en aza indirgendiği önlemler geliştirilir.

Bu amaçla hukuki güvencenin alınması ve gerekli denetim mekanizmalarının oluşturulması sağlanır.

Ekorekreasyon, uygulama politikalarıyla doğanın korunarak gelecek nesillere bir miras olarak bırakılması düşüncesine uygun politikalar içerir.

Ekorekreasyon, çok küçük yaşlardan itibaren insanların zihinsel ve bedensel olarak doğa ile olan bağlantılarının sağlıklı ve sürekli hale getirilmesine yardımcı olur.

Ekorekreasyon, “ekorekreasyon bilinci” (ekoakıl veya ekofikir sahibi olarak çevre duyarlılığını içselleştirmek) ve uygulamalarıyla, rekreasyonel aktivitelere katılan bireylerin ayrıca çevre duyarlılıklarının artırılmasına katkı sağlanır.Bu durum bir taraftan aktivitelerin daha çevre dostu ortamlarda yapılmasını sağlarken diğer taraftan bireyin çevresel duyarlılığı ve bilincinin yaşamın diğer alanlarına taşıması sonucunu doğurur.

Boş zaman planlama ve programlarının oluşturulmasında “ekolojik” hassasiyetlerin gözetilmesine dikkat edilir. Ekosistem kuralları ve işleyişi, rekreasyonel aktivitelerin uygulama plan ve programlarında öncelikli olarak belirleyici olur.

Ekorekreasyon politikaları, açık alan rekreasyon bölgeleri öncelikli olmak üzere kent içi veya dışı oluşturulacak ve kapalı olarak inşa edilecek veya yapak düzenlenecek rekreasyon alanları için de yer seçimi, yapı malzemelerinin bölgesel ve doğal olmaları, yenilebilir enerji kullanımı, ekomimari gibi temel çevre kurallarına uygun yaklaşımlar sergilemek zorunlulukları gerektirir.

Ayrıca ekorekreasyon, rekreatif amaçlı kullanılan her türlü giyim, araç-gereç ve malzemelerin yine ekolojik kurallar içerisinde üretilmesi ve tüketilmesi vurgusunu yapar.

Ekorekreasyon, aslında her çeşit boş zaman aktivitesinin üretim, tüketim, planlama, programlama ve politikalarının hayata geçirilmesinde “çevre” olgusuna öncelik vererek ve çevreyi merkeze alarak uygulamaların yaşama geçirilmesini işaret eder.

Bu yönüyle ekorekreasyonun, ticari olarak rekreasyon hizmeti sunan işletmeler, rekreasyon sektörü için eleman yetiştiren eğitim kurumları ile yasa yapıcı ve denetleyicilerinin “ekorekreasyon yaklaşımını” bir temel politika olarak benimsemelerinin gerekliliği ve önemi her geçen gün daha da artmaktadır.

Ekorekreasyonun, bu açıklamalar çerçevesinde genel bir tanımını şu şekilde yapabiliriz:

Ekorekreasyon, boş zamanın rekreasyon olarak isimlendirilen bütün etkinlikleri ile politika ve uygulamalarının “çevre koruma” ve “sürdürülebilirlik” hassasiyetiyle yaşama geçirilmesidir.

Ekorekreasyon, bir rekreasyon etkinlik grubu olarak düşünüldüğünde, kent içinde ya da kent dışında yer alan, açık alanlarda düzenlenmiş veya düzenlenmemiş doğal alanlarda rekreasyonel amaçlı yapılan her türlü etkinlik çeşitlerinden oluşur.

Ekorekreasyon, “outdoor recreation” karşılığı olarak da kullanılabilir.