Besin Grupları

Besin Grupları içerdikleri maddelere göre karbonhidratlar, proteinler, yağlar, lifli gıdalar , vitaminler, su ve minareller olarak gruplandırılır

Proteinler

Proteinler; Aminoasitlerin zincir halinde birbirlerine bağlanması sonucu oluşan büyük organik bileşiklerdir.
Kasların, kanın, derinin, saçların, tırnakların ve iç organların yapılmasına yardım eder. Protein vücudun yaklaşık %16’sını oluşturur. Buda çok büyük bir miktardır. Protein vücutta çok bol bulunan bir madde olup, proteinin %60-70′ i iskelet kaslarına yerleşmiştir. Protein; bütün hücrelerde ve vücut sıvısının akışkanlığında başrol oynar.
Vücutta kas oluşumunu, çocuklarda büyümeyi ve gelişmeyi, yetişkinlerde de gelişmeyi sağlar.

Protein alımı yetersiz olursa hücreler yenilenmekte zorlanır. Kaslarınızın incelmesine ve kas kaybına neden olur. Gereğinden fazla alınırsa; vücut ihtiyacı olduğu kadar proteini alır, fazlasını karbonhidrata çevirerek glikojen depolarında yağ olarak depo olur. Anlayacağınız kilo alırsınız. Bir insan eğer spor yapmıyor ve normal bir hayat yaşıyorsa günlük kilogram başına bir gram protein almalıdır. Ortalama olarak 75 kilogram olan bir insan günde 75 gram protein almalıdır. Alınan protein oranı yapılan spora gçöre değişmektedir. Futbol, basketbol, fitness, atletizm ve bunun gibi sporlarla uğraşanlar kilogram başına 1.5, daha ağır sporlarla ( halter, vücut geliştirme, güreş ) Uğraşanlar kilogram başına 1.8 gram protein almalıdır .

Protein içeren besinler

•  kırmızı et , tavuk , hindi ve tüm kümes hayvanları
•  balık ve deniz ürünleri
•  yumurta , süt ve süt ürünleri
•  mantar
•  soya eti ve unu
•  kuru fasulye , nohut , barbunya ve bakliyat ürünleri

Bazı besinlerin protein değerleri

• Yüz gram kırmızı et , tavuk , balık , hindi 25 gram protein
• Yüz gram kuru fasulye , nohut , barbunya , yeşil mercimek 25 gram protein
• Bir bardak süt 6 – 8 gram protein
• Bir üçgen peynir kadar beyaz peynir 5 – 6 gram protein
• Bir adet yumurta 6 – 8 protein bulundurmaktadır

Karbonhidratlar

Karbonhidratlar yaşayan hücrelere enerji sağlayan bileşiklerdir. Bilinmesi gereken en önemli konulardan birisi de karbonhidrat birinci derecede enerji kaynağıdır. Yeteri kadar tüketmeniz günün enerjik geçirmenizi sağlar . Fazlasını tüketmeniz ise kilo almanızı sağlar. Hayatınız da sevdiğiniz yiyeceklerin neredeyse tamamına yakın karbonhidrat içeriyor. Ve şunu da söylemeliyim ki sık sık tüketmeniz size kilo aldırır, o yüzden sağlığınız için en büyük düşman karbonhidrattır. Eğer vücudun karbonhidrat alımı yeterli değilse; yorgunluk, kramplar ve zayıf zihinsel fonksiyonlar ortaya çıkar.

Buğday, arpa, yulaf, mısır, çavdar, tahıl, doğal undan yapılmış ekmek, kepekli makarna, patates, kabuklu pirinç, kuru üzüm, kuru kayısı, kuru erik, bal, muz. Bu besinler karbonhidrat olmakla birlikte doğru şekilde tüketildiğinde bize fayda sağlayacak türden besin kaynaklarıdır. Birde aynı grupta olmalarına rağmen kesinlikle tavsiye etmediğimiz besinler var. Bunlar; Beyaz undan yapılmış ekmek, poğaça, Börek, kuru pasta, baklava vb. Kısacası beyaz undan yapılan ne varsa hepsi.

Bunların yanı sıra seker ve şekerden yapılan ne varsa hepsinden uzak durulmalıdır. Lokum, çikolata, yaş pasta, hamur tatlıları, bisküvi. Gofret…vb. Örnek olacak şekilde belirtmek istedim. Unutulmamalıdır ki , bu besinleri fazla tüketirseniz çok kilo alırsınız . Tüketirken mutlu olsanız da , aldığınız kilolarla mutsuzluk yaşayacaksınız. Yakabildiğiniz kadar yemelisiniz, yakabileceğinize inanıyorsanız belli bir yere kadar sorun yok. Böyle bir beslenme düzeni size ileri ki dönemlerde şeker, kolestrol, kalp ve damar hastalıkları gibi rahatsızlıkları yaşamana neden olabilir. Bunun için spor yapmayı ve düzenli beslenmeyi bırakmamalısınız. Dengeli bir karbonhidrat alımı ile kilo kaybetmek, kaybederken de yağ yakmak mümkündür.

Yağlar

Yağlar, hayatımızda gerekli olan ana gıda maddelerinden biridir. Yağlar, enerji içerikleri çok yüksek olan moleküllerdir. içerdikleri enerji, aynı miktar karbonhidrat ve proteinin içerdiğinin yaklaşık iki katıdır. Yağlar olmaz ise vücut, sağlığımız için gerekli olan A, D, E ve K vitaminlerini özümseyemez.  Yağlar vücut ısısının dengelenmesinde rol oynar, bazı hassas organların etrafını sararak zedelenmelerini önlerler.  Yağlar; Proteinle ve karbonhidratla birlikte tüketilebilir . Dengeli ve kontrollü tüketilmesi gereklidir. Eğer özen gösterilmezse kilo alımı kaçınılmaz olacaktır. Sıvı yağlar, hayvansal yağlar, yağlı peynirler, beyaz peynir, dil peyniri ve diğerleri; yumurta sarısı, siyah ve yeşil zeytin, tüm taze sebze ve salatalar; fındık, badem, ceviz ve tüm baharatları örnek olarak gösterebiliriz. Bu grupta olup ta kesinlikle ve kesinlikle uzak durulması gereken besinler ise; mayonez, hazır çorba, sirke, kahve, kakaolu yiyecekler ve içecekler vb.

Lifli Gıdalar

Lifli gıdalar, beslenme sistemimizdeki en önemli besin grubudur . lifli besinler gıda maddelerinin birleşiminde bulunup bağırsaklarda emilmeyen bitkisel gıdalardır. lifli gıdalar sağlıklı beslenme için en önemli besinlerdir. Lifli gıdalar yeteri kadar su ile tüketildiğinde bağırsakları temizler ve kabızlığa engel olur. Bağırsak hastalıklarını ve kalın bağırsak kanser riskini azaltır. Asitlerin vücuttan atılmasına yardımcı olur.

Lifli gıdalara örnekler

• Doğal tahıl ürünleri
• Kepekli ekmek
• Kepekli makarna
• Kepek
• Kabuklu pirinç
• Çavdar ekmeği
• Yulaf ezmesi

Sebze olarak

• Patlıcan
• Lahana
• Brüksel lahanası
• Brokoli
• Bamya
• Pırasa
• Salatalar

Meyve olarak

• Kuru kayısı
• Kuru erik
• Kuru incir
• Kuru yemişler ve baklagiller

Minareller

Minareler inorganik maddelerdir; makro ve mikro elementler olarak sınıflandırılırlar. Makro elementlere vücut günde 100 mg veya daha fazlasına, mikro elementlere ise vücut günde 100 mg ve daha azına ihtiyaç duyar. Mineraller insan beslenmesinde önemli olup ; vücudun değişik fonksiyonlarına yardım eder. Vücut minareleri yapamaz; bu sebeple insan beslenme ile bitkisel ve hayvansal gıdalardan mineralleri almak zorundadır. Mineraller, vitaminlerden daha önemlidir

Vitaminler

Vitamin organizmanın hayati besin olarak az miktarda ihtiyaç duyduğu organik bileşiktir.
Vitaminler esas olarak gıdalar ile alınır.
Vitaminler vücutta hastalıklara karşı direnç arttırıcı ve düzenleyici olarak görev yapar .

Yağda eriyen vitaminler
A , D , E , K Besin Grupları vitaminleri

Suda eriyen vitaminler
B ve C Besin Grupları vitaminleri