Laktik Asit Sistemi (Anaerobik Glikoliz)

Tekrar merhaba arkadaşlar, enerji sistemleri ile ilgili yazılarıma devam ediyorum. Bugün Laktik Asit Sistemi (Anaerobik Glikoliz) sistemini en ince ayrıntıları ile sizlerle paylaşmaya çalışacağım.

Laktik Asit Sistemi (Anaerobik Glikoliz) Nedir?

Bu sistem 1930’larda iki Alman bilim adamı Gustov Embdlen ve Otto Meyerhof tarafından bulunmuştur. Bu nedenle Embdlen ve Meyerhof devri olarak bilinir. Genel anlamda anaerobik glikoliz, glikozun (glikojenin) anaerobik yolla parçalanmasıdır. Bu yolla enerji üretilirken sadece glikoz kullanılır. Kasta depo edilen glikojen glikoza parçalanır ve glikozdan daha sonra enerji açığa çıkar. Glikozun parçalanması oksijensiz ortamda gerçekleştiği için bu sürece laktik asit sistemi (anaerobik glikoliz) denir. Glikoz parçalanması ile iki pirüvik asit molekülü oluşur. Ortamda oksijen olmadığı için sitrik asit döngüsüne giremeyen pirüvik asit laktik aside dönüşür. Bu arada 3 mol ATP oluşur. Bu yolla ATP oluşturulurken son ürün olarak ortaya laktik asit çıkmasından dolayı bu sisteme laktik asit sistemi (anaerobik glikoliz) adı verilir. Laktik asit daha sonra kas hücrelerinden difüzyon yolu ile intertisyel sıvı ve kana geçer.

Laktik asit sistemi (anaerobik glikoliz) kan ve kanda yüksek yoğunluğa ulaşırsa yorgunluğa yol açar. Asit ortam PH’ı düşürür ve mitakondrideki bazı enzim aktivitelerini engelleyerek karbonhidratların yıkım oranını (hızını) azaltabilir. Ayrıca glikozun bu yolla parçalanması tam değildir ve çok az sayıda ATP üretir. ( 1 mol glikojenden 2-3 mol ATP)

• Kas glikojeni ;

Glikojen —(fosforillaz)—> Enerji

-Fosforillaz epinefrin hormonuna bağlıdır.

• Glikoz ;

Glikozun fosforilasyonu —(fosfat)—> Enerji

Bir mol glikojen yıkım ile 3 mol ATP resentezi sağlanırken, bir mol glikoz yıkımı ile 2 mol ATP resentez edilir. Bunun nedeni glikoz yıkımında glikozun glikoz -6- fosfata dönüşümü için 1 mol ATP’nin kullanılmasıdır.

C6 H12 o6 (glikojen) —–> 2C3 H6 o3 (laktik asit) + Enerji

Enerji + 3 ADP + 3 Pi —–> 3 ATP

Glikoliz olayının tek amacı ATP üretimidir. Yukarıdaki reaksiyonla bir glikoz sonunda 3 mol ATP üretildiği görülsede net olarak 2 mol ATP üretilir. Halbuki 1 mol glikoz aerobik ortamda parçalandığında 38-39 mol ATP elde edilmektedir. Anaerobik glikolizde üretilen ATP miktarı, aerobik yola oranla %5 dir. Ama anaerobik metabolizmada aerobik metabolizmadan 2.5 kat daha hızlı ATP üretilir. Fosfojen sistemi kadar hızlı olmasada hızlı bir şekilde ATP yenilenmesi söz konusudur. Yaklaşık olarak 2-3 dakikalık maksimum düzeyde devam eden 400-800 m gibi egzersizlerde enerji daha çok bu yola dayalı olarak sağlanmakta ve  ATP, ATP-PC ve laktik asit sistemi ile birlikte oluşturulmaktadır.

Anaerobik Glikolizde Elde Edilen Tahmini Enerji Değerleri

Kanda glikoz sindirilen karbonhidratlardan ve karaciğerdeki glikojenden sağlanılır. Glikojen, glikojensiz yoluyla glikozdan sentezlenir. Karaciğer ve kasta depolanır. Kanda glikoz ihtiyaç duyulduğunda, karaciğer ve kasta depolanmış olan glikojen glikojenoliz yoluyla glikoza (glikoz -1- fosfata) indirgenebilir.

Kanda glikoza olan ihtiyacın devamı durumunda glikoneojenesiz yoluyla non-karbonhidrat maddelerden glikoz yapımı gerçekleşir. Bu işlemler karaciğer, kas ve kan arasında “Cori döngüsünde” gerçekleşir. Burada La asit, yağ ve proteinlerden kana glikoz çıkışı sağlanır. Ayrıca bu yolla La asitin ortamdan uzaklaştırılması da sağlanılır.

Laktik Asit ve Laktat

Laktik asit ile laktat aynı bileşikler değildir. Laktik asit kimyasal formülü C3H6O8 olan bir asittir. Laktat ise laktik asitin tuzudur. Laktik asit H* saldığında geri kalan kısım Na+ ve K+ ile tuz formunda birleşir. Anaerobik glikolizde üretilen laktik asit çok çabuk çözünerek tuz-laktat yapılır. Bu yüzden bu iki terim birbirinin yerine kullanılmamalıdır.