Antrenman Sonrası Toparlanma

Merhabalar, enerji sistemleri hakkında ki bir yazımızda daha sizinleyim. Bugün antrenman sonrası toparlanma ve dinlenmenin ipuçlarını bilimsel araştırmalardan örnek vererek anlatmaya çalışacağım.

Antrenmanların şiddet ve süreleri göz önüne alındığında, her aktivite için hangi enerji sisteminin ne oranda kullanılabileceği yaklaşık olarak tahmin edilebilmektedir. Spor aktivitelerinde performans değerlendirilirken çoğu kez enerji kaynaklarının ve sistemlerinin ne kadar hızla tekrar eski durumuna döndüğüne de bakılmaktadır.

Egzersizin başında enerji gereksinimi daha çok, kas içinde hazır bulunan ATP lerden sağlanmaktadır. Daha sonra egzersizin şiddet ve süresine göre üç enerji sistemi devreye girmektedir. Egzersiz bittikten sonrada organizmada enerji tüketimi bir süre daha hızlı devam etmektedir. Egzersiz sonrası organik faaliyetler istirahat düzeyine hemen dönmemekte ve toparlanma sırasında da oksijen tüketimi yüksek miktarda devam etmektedir. Ayrıca toparlanma süresinin uzunluğuda yapılan egzersizin şiddet ve yoğunluğuna göre değişmektedir.

Antrenman sonrası toparlanma ‘nın amacı, tüm vücudu ve kasları dinlendirmek, antrenman öncesi şartlara yeniden döndürmektedir. Diğer bir deyişle sporcuyu dinlenme durumuna geri döndürmektir.

Antrenman ve toparlanma ilişkisi iyi ayarlanmadığında sporcunun bir süre sonra performansında düşme oluşabilmekte, hatta sürantrene durumu oluşarak, antrenman ve müsabakalardan bir süre uzak kalınması söz konusu olabilmektedir. Antrenmanlar arasında toparlanmayı hızlandıran bazı uygulamalar; sauna, masaj, vitaminler, müzik, sporcunun bağışıklık sistemini güçlendiren interferon gibi maddelerin (enfeksiyon hastalıklarına karşı) verilmesidir.

Antrenman Sonrası Etkin Toparlanma

• Özel yaşantıya dikkat edilmeli,
• Yeteri kadar dinlenilmeli,
• İçki, sigara ve uykusuzluktan uzak durulmalı,
• Spora uygun nitelik ve miktarda beslenilmeli,
• Sporun neden olabileceği sağlık problemleri çözümlenmelidir.

Egzersiz ve enerji metabolizması konusundan hatırlanacağı gibi, egzersizler enerji metabolizması bakımından kısa süreli şiddetli egzersizler ve uzun süreli hafif şiddetli egzersizler olarak iki bölümde incelenmektedir. Organizmanın normale dönmesi ve bu işlem için geçen sürecin uzunluğu, yapılan egzersizle paralel bir ilişki göstermektedir.

Kısa süreli egzersizlerde anaerobik enerji metabolizması sonucu laktik asit oluşumu ve oksijen borçlanması oldukça fazladır. Uzun süreli egzersizlerde ise laktik asit oluşumu ve oksijen borçlanması kısa süreli egzersizlere göre oldukça azdır.

5-10 sn aralıklarla yapılan egzersizlerde laktik asit oluşmadığından, toparlanma çok çabuk gerçekleşir ve egzersize kısa bir süre sonra tekrar devam edilebilinir. Daha uzun sürede yapılan maksimal anaerobik egzersizlerde laktik asitin oluşumu-birikimi söz konusudur ki, bu yüzden toparlanmada daha uzun sürede gerçekleşir. Aerobik egzersizlerde ise toparlanma daha çok glikojen depolarının yenilenmesi ile ilgilidir.

Egzersiz sonrası toparlanma, egzersizlerde meydana gelen, O2 borçanmasına, kullanılan enerji kaynaklarına ve oluşan laktik asitin düzeyine bağlıdır. Bu yüzden toparlanma süreci;

• O2 Borçlanması (Toparlanma Oksijeni),
• Enerji kaynaklarının (depolarının) yenilenmesi,
• Kan ve kastan laktik asitin uzaklaştırılması,
• O2 myoglobin depolarının yenilenmesi ile ilişkilidir.

Gelecek zamanlarda da bu konular ile ilgili yazılarımızı da yazıp, sizleri bilgilendirmeye devam edeceğiz. Sağlıcakla kalın.

[quotes quotes_style=”bquotes”]Yararlanılan Kaynak : Prof. Dr. Mehmet GÜNAY, Prof. Dr. Kemal TAMER, Prof. Dr. İbrahim CİCİOĞLU, Spor Fizyolojisi ve Performans Ölçümü, Gazi Kitabevi, Ocak 2013[/quotes]