www.rekreasyon.org

ÖZET

Ülkemizde Engelliler Kanun Taslağı’nda meydana gelen değişikliklerden sonra, engelli bireylerin topluma kazandırılması, vergi veren bireyler olması, devletten hizmet alan değil; devlete hizmet eden bireyler olarak yetiştirilmesi amacı ile başta özel okullar olmak üzere birçok iyileştirme (rehabilitasyon) ve eğitim kurumları hizmet vermeye başlamıştır. Bu süreç ülkemizde o kadar çok hızlı ilerlemiştir ki; kısa sürede birçok ilde iyileştirme merkezleri eğitim vermeye başlamıştır. Yine kısa süre içerisinde bu okullara yenileri eklenmiş ve her ilde en az on tane özel iyileştirme merkezi açılmıştır.

Sürecin bu kadar çok hızlı işlemesinin en büyük nedeni şüphesiz ki engelli bireyin eğitimi için gerekli olan bütün masrafın devlet tarafından karşılanmasıdır. Özellikle maddi durumu yetersiz olan ailelerin engelli çocukları bu yasadan sonra iyileştirme merkezlerinde eğitim almaya başlamıştır. Sürecin bu kadar hızlı ilerlemesi her yönü ile engelli bireylerin rehabilitasyonunu olumlu yönde etkilemiştir. Okulların sayılarının artması beraberinde rekabeti getirmiş ve bu rekabet sonunda hem eğitim kalitesi sürekli olarak yükselmiş hem de en ücra köşelerde evlerine kapatılan engelli bireylerin eğitim almasına imkân sağlamıştır.

 Rehabilitasyon merkezlerinde engelli bireylerin eğitimi bir bütün olarak yürütülmektedir. Fiziksel gelişim, zihinsel gelişim, motorik gelişim ve sosyal gelişim iyileştirme merkezlerinde bir bütün halinde öğrencilerin bireysel özelliklerine göre uygulatılmaktadır. Bunun yanında birçok iyileştirme merkezinde engelli bireylerin ailelerine yönelik olarak eğitim verilmesi ve aileleri konu ile ilgili olarak bilgilendirilmesi iyileştirme merkezlerinin diğer bir eğitim alanına girmektedir.

Rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alan öğrenciler bireysel özelliklerine göre sınıflandırılmakta ve çocuğa uygun eğitim programları hazırlanmaktadır. Rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alan öğrencilerin, fiziksel, bedensel ve motorsal gelişişimi için çeşitli uzmanlar görev almaktadır. İyileştirme merkezinde eğitim alan öğrencilere genellikle bir saat bireysel bir saat ise grup eğitimi verilmektedir.

Rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alan öğrencilerin sosyal gelişimlerine katkı sağlanabilmesi için rekreasyon uzmanlarına ihtiyaç bulunmaktadır. Rekreasyon uzmanları öğrenicilerin hem fiziksel gelişimlerine katkı sağlayıcı hem de sosyal gelişimlerine katı sağlayıcı aktiviteleri bir bütün olarak öğrencilere uygulatmaktadır. Uygulatmış olduğu aktiviteler ile öğrencilerin fiziksel gelişimlerine katkı sağlamakta, uygulama alanları olarak da öğrencilerin sosyal gelişimlerine katkı sağlamaktadır. Rehabilitasyon merkezleri ve hazırlanan yeni yasa rekreasyon uzmanlarını “Terapatik Rekreasyon Uzmanı” olarak tanımlamaktadır.

Fakat burada önemli olan Milli Eğitim Bakanlığının Rekreasyon Uzmanlarına hala imza yetkisi vermenmiş olmasıdır. Kanun taslağında: Rehabilitasyon Ekibi bölümünde “Terapatik Rekreasyon” tanımı bulunmasına karşı rekreasyon uzmanlarının hala imza yetkisi çıkarılmamıştır. Bu durumda öğrencilerin sosyal ve fiziksel gelişimlerine katkı sağlayan rekreasyon uzmanları rehabilitasyon merkezlerinde çalışmakta zorlanmaktadır. Talha DÜLGERBAKİ: Terapatik Rekreasyon Uzmanı-Kocaeli–2006-talhadulgerbaki



GENEL BİLGİLER

Rehabilitasyon merkezlerinde engelli öğrencilerin eğitimleri bir bütün olarak verilmektedir. Fiziksel gelişim sosyal gelişim, motorsal gelişim vb. Rehabilitasyon merkezlerinde görev alacak Rekreasyon Uzmanlarının yani Terapatik Rekreasyon Uzmanlarının öğrencilerin fiziksel ve sosyal gelişimlerine katkı sağlamaya yönelik eğitim vereceği düşünüldüğünde; Terapatik Rekreasyon uzmanlarının iyileştirme (rehabilitasyon) merkezlerinde görevli olan bütün uzmanlar ile ortak bir çalışma yürütmesi gerekmektedir. Öğrencilerin fiziksel gelişimlerine yönelik eğitim veren fizyoterapistler, eğitim ve öğretim konusunda eğitim veren özel eğitim uzmanları, öğrencilerin davranışlarını kontrol eden psikologlar vb. bütün uzmanlar ile ortak bir çalışma içerisinde olması gerekmektedir.

Terapatik Rekreasyon Uzmanları öğrenci hakkında uzman öğretmenlerden alınacak bilgilere göre öğrencileri fiziksel durumuna göre, psikolojik durumuna göre, kas gücüne göre, yaşına ve cinsiyetine göre sınıflandırma yapmalıdır. Bu sınıflandırmaların ardından öğrencileri uygulayabilecekleri aktivitelere yönlendirecekler. Uygulatılacak aktivitelerde fiziksel ve sosyal gelişim birlikte düşünülmeli ve organizasyon bu iki gelişim üzerinde inşa edilmelidir.Terapatik Rekreasyon uzmanları uzman öğretmenlerden gerekli bilgileri aldıktan sonra çocuğun hangi aktiviteye yönlendirileceğini yapacağı birkaç küçük test ile tespit edebilir.

Örneğin çocuğun eline bir top verilir ve topa vurması ya da topu atması istenir. Eğer çocuk bu aktiviteleri rahat bir şekilde uygulayabiliyorsa o çocuğu takım sporlarına yönlendirebilir. Eğer çocuk topa vurmakta zorlanıyor veya topa vuramıyorsa, çocuğun eline küçük bir top verilir ve topu kendisine ya da duvara atması istenir. Eğer çocuk bunu da yapamıyorsa bu sefer kültürel içerikli olan tiyatro, drama vb aktiviteler yönlendirilir. Bu yönlendirmelerde çocukların bireysel özellikleri mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. Eğer çocuk yürümekte zorlanıyor ise ve yürümekten çok fazla hoşlanmıyor ise bu çocuğa öncelikle ne gibi aktiviteleri yapmaktan hoşlandığı sorulur.

 Çocuktan alınan bilgi yetersiz ya da eksik ise bu sefer ailesine danışılır ve ailesinden bilgi alınır. Çocuk hakkında gerekli bilgi alındıktan sonra çocuğun severek yaptığı aktiviteler, çocuğun fiziksel ve sosyal gelişimine uygun olarak programlanır. Örneğin yürümekte zorlanan ve yürümesini sevmeyen bir öğrenci tiyatro oynamaktan ya da kâğıt boyamaktan hoşlanıyor ise bu çocuğa tiyatro oyununda koşan adam rolü verilir ve bu şeklide çocuğun severek ve isteyerek koşması sağlanır. Ya da çocuğun bacak kaslarını geliştirmek için çocuğun ayakta resim yapması istenir. Resim kâğıdını duvara sabitleyerek bu aktivite uygulatılır. Bu ve buna benzer örnekler daha da artırılabilir. Burada önemli olan Terapatik Rekreasyon uzmanının çocuk hakkında yeterince bilgi alması ve çocuğa uygun olan aktiviteyi çocuğun yapmakta zorlandığı hareketlere yönelik olarak programlaması gerekmektedir.

Terapatik rekreasyon uzmanları gerekli sınıflandırmaları yaptıktan sonra yine yukarıda belirtmiş olduğumuz uzmanlar ile sürekli irtibat halinde olacak. Eğer ki seçmiş olduğu aktivitelerin uygulatılmasında herhangi bir sorun yaşıyorsa ya da aktiviteyi uygulatıyorken zorlanıyorsa yine uzman öğretmenlerden konu ile ilgili olarak bilgi istenecek. Öğrencilerin aktiviteyi uygularken ne gibi zorluk çektiği, aktivitenin hangi bölümünde zorlandığı konusunda uzman öğretmelere bilgi verecek. Bu bilgilendirme sonunda öğrenci ilgili aktiviteyi yaparken yine zorlanıyorsa: Aktivite değişik şekillerde uygulatılmaya ya da bu aktiviteden vazgeçip öğrencinin durumuna daha uygun olan aktiviteler seçilecek.

Terapi Rekreasyon uzmanlarını bu tür aktiviteleri rahat bir şeklide uygulayabilmesi için öğrencinin mevcut durumu hakkında çok iyi bilgiye sahip olması gerekmektedir. Bunu ise ilgili öğrenci hakkında tutacağı notlar ile çok kolay bir şeklide başarabilir. Aktivite sırasında öğrencilerin hareketlerini, davranışlarını ve aktiviteye yönelik tepkilerini sürekli olarak bu deftere kaydetmek sureti ile öğrencide meydana gelen değişiklileri çok rahat bir şekilde gözlemleme imkânına sahip olacaktır. Yapmış olduğu gözlemleri uzman öğretmenler ile paylaşıp öğrencinin sosyal ve fiziksel gelişimine nasıl daha fazla hizmet etmenin yollarını daha hızlı ve daha güvenli bir şeklide bulmuş olacaktır.

Tüm bu aktiviteler sırasında öğrencilerin velililerinden de bilgi alacak ve öğrencinin evdeki davranışı ile sokaktaki ya da dışarıdaki davranışı arasında bir fark olup olmadığını öğrenecektir. Bu durum öğrencinin gelişim için oldukça önemli bir konudur. Çünkü: çocuk ev halkından gerekli ilgiyi görebiliyorsa o çocukla iletişim kurmanız ve çocuğu aktiviteye yönlendirmeniz daha kolay olacaktır. Özellikle çocuğun ailesi tarafından sürekli olarak sokağa çıkarılıp sokaktaki çocuklar ile oyun oynamasına izin verilmesi çocuğun sosyalleşmesine büyük fayda sağladığı gibi çocuğun rekreasyon uzmanı tarafından çok rahat bir şekilde aktivitelere yönlendirilmesine imkan tanıyacaktır.

Terapatik Rekreasyon uzmanları seçecekleri aktiviteleri çok iyi tespit etmek zorundadır. Ailenin maddi durumu, iyileştirme merkezinin fiziki şartları, hava durumu, ailenin psikolojik durumu vb. çocuğun, ailesini ve eğitim verdiği iyileştirme merkezinin mevcut şartlarını bir potada eritip bu üçüne uygun aktivite uygulatması gerekmektedir. Eğer iyileştirme merkezinin mevcut şartları spor oynatmaya müsait değilse ya da sporun uygulanacağı alan çok dar ise Terapatik Rekreasyon uzmanı mevcut şartları göz önünde bulundurarak aktivite programı hazırlamak zorundadır. Aynı durum aile için geçerlidir. Ailenin ekonomik şartları kötü ise ve siz o çocuğun aktivite yapabilmesi için aileden bazı materyalleri almasını istiyorsanız aile bunu karşılayamayacaktır.

 Ya da çocuğun bacak kaslarında problem varsa siz o çocuktan 100 metre koşmasını isteyemezsiniz. Burada bir kez daha vurgulamak gerekirse Terapatik Rekreasyon uzmanların çocuğun ailesi ve uzman hocalar ile sürekli olarak bağlantıda olmak zorundadır. Terapatik Rekreasyon uzmanı çocukları kapalı ortamlardan kurtarmak zorundadır. Evde sürekli olarak kapalı ortamlarda yaşayan çocuk okula geldiği zaman yine kapalı ortamlarda eğitim almak zorunda kalmaktadır.

 Bu durum ise çocuğun özellikle sosyal gelişimini olumsuz yönde etkilemektedir. Çocuğu imkânlar ölçüsünde açık alanlara götürmelidir. Spor salonları, alışveriş merkezleri, yüzme havuzları vb. açık alanlarda aktivite yaptırmaya çalışmalıdır. Bu şeklide organize edilecek programlar ile çocuğun sosyalleşmesi daha hızlı olacaktır.Terapatik Rekreasyon uzmanları çocuklara uygulatmış olduğu aktivitelerde hiçbir zaman çocuktan %100 başarı beklememledir. Çocuğun fiziksel ve sosyal yönden gelişim gösterebilmesi için sabırlı bir çalışma yürütmek zorundadır.

Terapatik Rekreasyon uzmanı için önemli olan çocuğun yapmakta zorlandığı aktiviteleri rahat bir şekilde yapabilmesini sağlamak ve çocuğun sosyalleşmesine katkı sağlamaktır. Bazı çocuklarda bu gelişimler kısa süre içersinde meydana gelirken bazı çocuklarda ise yılları bulabilmektedir. Aktivitelerde skor çok fazla önemli değildir. Önemli olan çocuğun o aktiviteyi uygulayabilmesidir. Bu aktivitelerde oynatılan oyunla ilgili olan kurallar çok fazla önemli değildir. Örneğin futbol maçı yaptırılan çocuklarda kale direklerinin uzunluğu, saha ölçüleri, topun ağırlığı gibi detaylar önemli değildir. Terapatik Rekreasyon uzmanı çocuğun gelişimine uygun olan aktiviteyi çocuğa uygulatabildiği sürece başarılı sayılır.

SONUÇ

Terapatik Rekreasyon uzmanları engelli bireylerin fiziksel ve sosyal gelişimlerine doğrudan katkı sağlamaktadır. Terapatik Rekreasyon uzmanı için önemli olan çocuğun gelişimine katkı sağlayabilecek aktiviteleri çocuğun uygulayabileceği düzeyde planlamasıdır. Bunu ise sürekli olarak uzman hocalar ve aile ile bağlantı kurarak sağlayabilir. Rehabilitasyon merkezlerinde eğitim veren uzmanlar genellikle çocuğun tek bir yönde gelişmesine katkı sağlamaktadır.

Oysa rekreasyon uzmanları çocuğun gelişimine her yönden katkı sağlamaktadır. Ülkemizde engelli bireylerin topluma kazandırılmaya çalışıldığı bir dönemde engelli bireyin hem sosyalleşmesine hem de fiziksel gelişim sağlamasına yönelik hizmet veren Terapatik Rekreasyon uzmanlarının hala imza yetkisinin çıkmamış olması: gerek rekreasyon bölümü mezunlarını gerekse engelli bireyleri olumsuz yönde etkilemektedir. Yapılan kanun değişikliklerinde isminden bahsedilmesine karşı henüz rekreasyon uzmanlarına imza yetkisinin çıkmamış olması ülkemizde bürokrasinin çok yavaş ilerlemesinin en büyük göstergelerinden biridir.

NOT: Bu çalışma değişik rehabilitasyon merkezlerinde yapmış olduğumuz çalışmalar sonucunda ortaya çıkan sonuçların bir değerlendirmesidir.

kaynak : TALHA DÜLGERBAKİ

REKREASYON UZMANLARININ REHABİLİTASYON MERKEZLERİNDE UYGULATABİLECEKLERİ SPOR DALLARI (TAKIM SPORLARI)
GİRİŞ

Her engelli bireyin mutlaka uygulayabileceği bir spor dalı bulunmaktadır. Bu spor dalları engeli bireylerin bireysel özelliklerine göre şekillendirilebilir, yeniden yorumlanabilir. Fakat sonuç ne olursa olsun rekreasyon uzmanları için amaç: Her engelli birey mutlaka bir spor dalını uygulayabilir. Spor dalları kendi içerisinde çeşitli kategorilere ayrılmış bulunmaktadır. Bu kategoriler kaba bir tabirle: Bireysel sporlar ve takım sporları olarak adlandırılır. Bu ayrım spor dalını uygulayan birey yada bireylerin sayısına göre belirlenmektedir.

Bir kişinin mücadelesine bireysel sporlar, birden fazla kişilerin sportif mücadelesine ise takım sporları denilmektedir. Bu durum engelli bireyler içinde geçerlidir. Tek başına mücadele eden (atletizm, masa tenisi, bilardo, satranç vb.) engelli sporcular bireysel sporları uygulamaktadır. Futbol, basketbol, hentbol, voleybol gibi kişi sayıları birden fazla olan spor dalları ile uğraşan engelli bireyler ise takım sporları kapsamında değerlendirilmektedir. Rekreasyon uzmanları engelli bireyi bireysel özelliklerine göre takım sporlarına yada bireysel sporlara yönlendirmektedir. Eğer öğrenci birden fazla spor dalını uygulayabilecek düzeyde ise hem bireysel sporlara hem de takım sporlarına yönlendirebilir.

GENEL BİLGİLER

Engelli bireyin fiziksel ve sosyal açıdan gelişmesi için sporun çok büyük bir önemi bulunmaktadır. Engelli bireyler sportif aktiviteye katıldıkları sürece engelleri ortadan kalmakta ve toplum içerisinde çok daha rahat ve uyumlu bir biçimde yaşamaktadır. Bu durumu gelişmiş ülkelerde görmekteyiz. Bu makalemizde engelli bireylilerin uygulayabilecekleri takım sporlarını inceleyeceğiz. Ülkemizde hemen hemen bütün takım sporları uygulanmaktadır.

Bazı spor dallarına gereğinden çok önem verilirken bazı spor dallarına ise yeterince önem verilmemektedir. Örneğin ülkemizde futbol sporu gerek izleyici yönünden gerekse bütçesi bakımından diğer bütün spor dallarının toplamı kadardır. Türk toplumunun futbola karşı çok büyük bir ilgisinin bulunduğu gerçektir. Diğer spor dalları ise ne yazık ki bu spor dalı kadar gelişme imkanı bulamamıştır. Bu durum engelli bireylerin uyguladıkları sportif aktivitelere de yansımaktadır.

 Geçen yıl engelli bireylerden oluşan bir futbol takımının ülkemizin önde gelen futbolcuları ile yapmış olduğu mücadele basında çok büyük bir yankı uyandırdı. Bu haberden sonra özellikle basının engelli bireylere bakış açısında çok büyük mesafeler alındı. Bu nedenle ilk olarak takım sporlarından futbolu incelemeye alacağız.

FUTBOL

Engelli bireylerin uygulayacağı spor dallarında en büyük ilgi çeken futboldur. Bu nedenle rekreasyon uzmanları özellikle futbol üzerinde yoğunlaşmalı ve engelli bireyleri bireysel özellikleri uygun ise mutlaka futbola yönlendirmelerinde büyük fayda vardır. Futbol sporu normal şartlar altında 11 kişiden oluşan ve belirli bir saha içerisinde belirli kurallar çerçevesinde oynanan bir oyundur. Fakat daha önceki makalemizde de belirtmiş olduğumuz gibi: Engellilere uygulatılan spor aktivitelerinde kurallar çok fazla önemli değildir.

Önemli olan engelli bireyin ilgili spor aktivitesini uygulayabilmesi ve bu şeklide fiziksel ve sosyal gelişimine katkı sağlayabilmesidir. Bu nedenle rekreasyon uzmanlarının oluşturmuş oldukları takım sporlarında futbol kurallarının çok fazla bir önemi bulunmamalıdır. Takımı oluşturan bireylerin ortak özellikleri göz önünde bulundurulmalı ve bu şeklide gerekirse bütün kurallar kaldırılıp engelli bireylerin futbol sporuna katılması sağlanmalıdır. Futbol sporuna oyuncu seçerken genellikle: bacak kaslarında herhangi bir problem bulunmayan, rahatlıkla koşabilen, topa vurabilen ve verilen komutları algılamakta güçlük çekmeyen öğrenciler seçilmelidir. Bunun yanında takıma alt ekstremite bölgesinde hareket kısıtlığı olan bireylerin gerekli uzmanlarında görüşlerine başvurularak alınmalarında sağlanabilir.

Bu şeklide alt ekstermitesinde hareket kısıtlılığı bulunan öğrencilerin fiziksel gelişimlerine de katkı sağlanmış olacaktır. Rekreasyon uzmanlarının engelli bireylere uygulatacağı bu spor dalında mekan çok fazla önemli değildir. Küçük bir sınıfta bile çok rahat uygulanabilir. Öğrenciyi kaleye geçirerek atmış olduğunuz topu yakalaması istenebilir. Ya da siz kaleye geçip öğrencilerden kaleye top atmalarını isteyebilirsiniz. Bu aktiviteyi eğlenceli hale getirmek için mekâna uygun olan yeni kurallar koyarak oyunu yeniden şekillendirebilirsiniz.

Uygulatacağınız bu aktivitelerde eğer öğrencilerde sıkıntı ve huysuzluk görünürse oyunu yeniden şekillendirebilirsiniz. Bunun için eğitim verdiğiniz öğrencilerin bireysel özelliklerini çok yakından tanımız gerekmektedir. Amacınız bir futbol katımı oluşturmak ise: Öğrencileri sürekli olarak birlikte çalıştırmanızda çok büyük fayda bulunmaktadır. Eğitim verdiğiniz öğrencilerin bir birlerini yakından tanımaları uygulamayı düşündüğünüz aktivitede sizlere yardımcı olacak ve işinizi kolaylaştıracaktır. Bu spor dalında süre ve saha ölçüleri çok fazla önemli değildir. Öğrencilerinizi çok fazla yorulmayacağı bir mekanda çok rahat uygulama yapabilirsiniz.

Öğrencilerin çok fazla yorulduklarını gördüğünüzde ise aktiviteyi sonlandırabilirsiniz. Özellikle mevsim geçişleri döneminde birçok engelli öğrencinin sürekli olarak hastalandığını gerçeğinden yola çıkarak bu dönemde uygulanacak aktivitede rekreasyon uzmanlarının çok dikkatli davranması gerekmektedir. Futbol ve diğer spor dallarını uygulatmayı düşünen rekreasyon uzmanları, rehabilitasyon merkezinin mevcut şartlarını, engelli bireyin özelliklerini ve öğrencinin ailesinin genel durumuna göre hareket etmelidir. Yukarıda saymış olduğunuz kriterlerden birini bile göz ardı ederseniz başarıya ulaşmanız yani öğrencilere spor yaptırmakta zorlanabilirsiniz

BASKETBOL

Basketbol sporunda da futbolda olduğu gibi kurallar ve saha ölçüleri çok fazla önemli değildir. Rekreasyon uzmanları mevcut şartları en iyi şeklide kullanarak sınıfları bile birer basketbol sahasına dönüştürebilir. Sınıf duvarına asacağınız küçük potalar ile çok rahatlıkla bu aktiviteyi uygulatabilirsiniz. Rekreasyon uzmanları basketbol oynatacak oyuncuları seçerken, kol hareketlerinde herhangi bir sıkıntı olmayan öğrencileri seçmesinde fayda vardır. Ayrıca kol kaslarında hareket kısıtlılığı olan öğrencileri bu spora yönlendirip fiziksel gelişim sağlayabilir. Rekreasyon uzmanları bu sporun engelli bireyler tarafından rahatlıkla uygulanabilir bir duruma getirebilmesi için bazı çalışmalar yapmalıdır.

Bu çalışmaların başında öğrencilere top sürmesinin öğretilmesi, potaya topun nasıl atılacağı konusunda basit emirler vererek çalışma yaptırmasıdır. Bu çalışma öğrencilerin durumlarına göre 2-3 hafta sürebilir. Bu süre değişkenlik gösterebilir. Eğer öğrencileriniz vermiş olduğunuz emirleri uygulamakta zorluk çekiyor ise bu süre uzayabilir. Bunun tam tersi olarak öğrencileriniz vermiş olduğunuz emirleri yerine getirmekte zorlanmıyor ise bu süre bir hafta yada daha az bir sürede tamamlanabilir. Rekreasyon uzmanlarının sürekli olarak top süreme ve potaya top atma aktivitesini uygulatmasında büyük fayda bulunmaktadır. Bunun yanında öğrencilerin birbirlerine sürekli olarak göğüs pas, baş üstü pas vb. pas çeşitlerini sürekli olarak uygulatması gerekmektedir.

Bu çalışmada rekreasyon uzmanı öğrencileri daire şekline dizip öğrencilerden istediği kişiye pas atmasını isteyebilir. Yapılacak bu çalışmada öğrencinin özellikle kol kaslarını geliştirecektir. Basketbol topunun mevcut ağırlığı öğrencilerin bu sporu uygulamasında zorlanmalarına neden olabilir. Ayrıca potanın uzunluğu da öğrencileri zorlayacak diğer bir nedendir. Rekreasyon uzmanları öğrencilerin mevcut durumlarını gözeterek bu materyallerde değişiklik yapabilir.

Futbol sporunda olduğu gibi eğer takım oluşturulacaksa öğrencilerin bir arada çalışmasına fayda vardır. Öğrencilerin bir birleri ile kaynaşmaları takım oluşturmanızda rekreasyon uzmanlarına kolaylık sağlayacaktır. Rehabilitasyon merkezlerinde genellikle derslerin 45 dakika olduğunu düşünürsek rekreasyon uzmanları bu süreyi çok iyi değerlendirmek zorundadır. Örnek olarak15 dakika ısınma hareketleri, 15 dakika temel hareketler, 10 dakika grup çalışması son 5 dakikada ise öğrencileri dinlendirici aktivitelerde bulunabilir. Bu durum bütün spor dalları için geçerlidir.

VOLEYBOL

Rekreasyon uzmanlarının uygulamasında en büyük sıkıntı çekeceği spor dallarından birisidir voleybol. Bu durum karşısında rekreasyon uzmanları diğer spor dallarında olduğu gibi kural değişikliklerine giderek bu sporu eğlenceli bir hale dönüştürebilir. Bu dönüşümü, topun öğrenciler tarafından rahatlıkla vurabilecekleri düzeyde değiştirmesi, filenin boyunu yine öğrencilerin zorlanmayacağı şeklide değiştirilmesi ve saha ölçülerinde gerekli düzenlemelerin yapılması şeklinde olabilir. Bu spor dalının uygulatılabilmesi için rekreasyon uzmanları basketbol sporunda olduğu gibi kol hareketlerinde sıkıntı olmayan öğrencileri ve kol hareketlerinde sıkıntı olan öğrencileri seçmesinde fayda vardır.

Bu sporun uygulatılması yine düzenli bazı çalışma ile başarılabilir. Bu çalışmalardan en önemlisi öğrencilere sürekli olarak servis atışı yaptırmak, öğrencilerin birbirlerine parmak pas vermelerine yönelik çalışma yaptırmak ve öğrencilere topu atarak servis karşılama yöntemi ile topu karşılamalarını sağlamaktır. Bu sporun temel 3 felsefesi üzerinde yapılacak çalışmada ilgili spor dalının öğrenciler tarafından rahatlıkla uygulanması sağlanabilir. Voleybol sporunun uygulanabilmesi için uygun alanın olmaması durumunda rekreasyon uzmanları yine mevcut şartları göz önünde bulundurarak çalışma yaptırabilirler.

Sınıf içerisinde çok rahatlıkla uygulatılabilecek bu aktivitede: Sınıfın ortasına bir ip gerilerek öğrencilerden topu ipin arkasına atması istenebilir. Bu spor dalında da ders saatine uygun olarak çalışma programı hazırlanması rekreasyon uzmanlarını aktiviteyi rahat bir şekilde uygulatabilmesine yardımcı olacaktır.

SONUÇ

Rekreasyon uzmanları için her spor dalı engelli bireyler tarafından uygulanabilecek düzeyde yeniden yorumlanabilir. Kural değişiklileri, mekan değişikliği gibi bir çok yenilik öğrencilerin özelliklerine göre yorumlanabilir. Bu sporların uygulatılmasında asıl amaç: Öğrenicinin fiziksel ve sosyal gelişimlerine katkı sağlamaktır. Engellilere uygulatılacak bu spor dallarında rekreasyon uzmanları birer antrenör gibi davranmalı, rekreasyon uzmanı gibi sporları oyunlaştırmalıdır. Bu çalışmamızda görev aldığımız rehabilitasyon merkezlerinde uygulatmış olduğumuz spor dallarına yer verdik. Şu anda Gebze Özel Hizmet Rehabilitasyon merkezinde diğer takım sporları ile ilgili olarak çalışmalarımız devam etmektedir. Uygulatacağımız spor dalarından edindiğimiz bilgileri sizler ile paylaşmaya devam edeceğiz.

Kaynak: Aydın, M. Kocaeli Üniversitesi Engellirde Spor Dersi Ders Notları.

Talha DÜLGERBAKİ

NOT: Bu çalışmada rehabilitasyon merkezlerinde uygulatmış olduğumuz aktiviteler öncesinde, aktivite sırasında ve aktivite sonrasında almış olduğumuz notları kullandık.