LİDERLİKTE ÖZELLİK
Özellik İle İlgili Araştırmalar
Yıllarca, belli insanların liderlere has özellikleri genetik bir
miras olarak edindiklerine ve birer lider olarak doğduklarına
inanılmıştır. Bu inanç liderlerin daha çok aynı seçkin ailelere mensup
olması gerçeğinden kaynaklanmaktadır. Ancak sosyal sınıfla ilgili
engellerin, seçkin ailelerden olmayan insanların, lider olabilmek için
gerekli beceri, bilgi ve gücü edinmelerini olanaksız hale getirdiği göz
ardı edilmiştir.
Daha sonraki dönemlerde alt sınıftan insanların da lider olabilmesi,
davranış bilimcilerin genetik miras kadar deneyim, eğitim ve çalışma
sonucunda da ortaya çıkabileceğini söyledikleri liderlik özellikleri
üzerinde yoğunlaşmalarına neden olmuştur. Böylece araştırmacılar
liderlerin benzer bireyliklere, fiziksel özelliklere ve psikolojik
yapıya sahip olduklarını belirtmişlerdir. Ancak tüm liderlerin, liderlik
özelliklerinin tamamına sahip olduğu söylenemez.
Bu yüzden özellik teorisi bir anda ortaya çıkmış, kabul görmüş ve etkisi
azalmıştır.Fakat bu teori tamamıyla geçerliliğini yitirmemiştir. Daha
sonraki yıllarda yapılan çalışmalar özellik teorisinin geçerliliğini
halen sürdürdüğünü ifade ederken, zeka, sosyal olgunluk, hoşgörü, iç
motivasyon, başarı girişimleri ve insan ilişkilerindeki başarı gibi
özelliklerin başarılı liderlik ile ilişkili olduğu ileri sürülmüştür.
Son zamanlarda yapılan boylamsal araştırmalar ve kullanılan tutarlı
araştırma metodları ise daha anlamlı bulguların elde edilmesi ile
sonuçlanmıştır.Liderliği etkileyen özellikler ile ilgili araştırmalarda
genel olarak aşağıdaki değişkenler ön plana çıkmaktadır.
- Yüksek özgüven,
- Duygusal oturmuşluk
- Enerji seviyesi,
- Strese karşı tolerans gösterebilme,
- Otorite bireylere karşı olumlu tutum.
- Konuşma yeteneği,
- Detay belleği,
- Empati,
- Durumsal davranış
- İkna yeteneği
Bireyler arasında iyi ilişkilerin kurulması, sürdürülmesi ve iletişim
için gerekli olan tüm bu özellikler spor ve rekreasyon yöneticileri için
temel unsurlardır.Diğer taraftan belli bir güce ulaşma arzusu ve başarı
gereksinimi liderliğin etkisi açısından önemli özelliklerdir.
Etkili liderlik bireysel güçten çok sosyalleşmiş gücü yönlendirmeyi
bilen liderlerle gerçekleşebilir.
Kaynak: Yrd. Doç. Dr. Ali TEKİN