LİDERLİK VE ÖRGÜTSEL ETKİ İLİŞKİSİ
Örgütsel etki karmaşık ve tartışmaya açık bir yapıya sahiptir ve ölçümü
zordur. Bununla birlikte birçok bakış açısından ele alınan bir bağımlı
değişkendir. Bu farklı bakış açıları spor organizasyonlarının
ölçülebilir etkileri açısından tanımlanmaya çalışılmıştır. Örgütsel Etki
İle İlgili Yaklaşımlar
Amaçlar Açısından Yaklaşım
Bir spor organizasyonu kulüp üye ve fitnes programına katılanların
sayısındaki artış miktarına göre amaçlarına ulaşırsa etkili olarak kabul
edilebilir. Amaçlar açısından yaklaşım hangi ve kime ait amaçların
ölçüleceği konusunda bir problem yaratmaktadır. Çünkü organizasyonun
işletme ile ilgili resmi, çalışanların ise bireysel amaçları olabilir.
Bu yüzden çeşitli bileşenler, farklı yaklaşımlarla, değişik açılardan
bakarak örgütsel etkiyi ortaya çıkarabilir. Örneğin: Üniversiteler arası
spor organizasyonları hakkında bir araştırmada üniversite merkez
yönetimi, atletizm bölümü, öğrenciler sponsorlar ve medya etki açısından
değerlendirilmiştir. Yani etkili yönetim denildiği zaman sadece yönetim
kadrosu değil etki edebilecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulmalıdır.
Süreç Açısından Yaklaşım
Bir spor organizasyonu üretken iş ortamı ve çalışanların iş doyumu
sağlanabilirse etkili olarak kabul edilir.
Sistem Kaynakları Açısından Yaklaşım
Bir spor organizasyonu devlet veya sponsorlardan nadir ve değerli
çevre kaynaklarını elde edebilirse etkili olarak değerlendirilir. Spor
organizasyonların etkililiğini belirlemek için bir çok farklı kriter
kullanılabilir: Takımların galibiyet ve yenilgi kayıtları, spor ve
rekreasyon olaylarına devamlılık, antrenörlerin ve rekreasyon
liderlerinin performansları, sporcuların veya katılımcıların memnuniyeti
ve hizmetlerin ve programların kalitesi bu kriterlere verilebilecek en
yaygın şekilde kullanılan örneklerdir.Liderlik ile örgütsel etki
arasındaki ilişkide üç farklı değişkenden söz edilmektedir.
a. Başlangıç değişkenleri: Temel olarak yönetimsel ve örgütsel
değişkenlerdir ve yönetimsel liderliği; yöneticinin değerlerini,
inançlarını, tutumunu, organizasyonun çalışma şeklini, şirkete ait
amaçları, otoritenin yapısını, politikasını ve prosedürlerini kapsarlar.
b. Ara değişkenler: Organizasyonun insanlarla ilgili boyutunu oluşturur.
Ara değişkenler çalışanların görev, sorumluluk efor, özgüven ve işlerini
algılamaları gibi insan değişkenlerini içine alır.
c. Sonuç değişkenleri: Organizasyonun efor ve hareketlerinden elde
edilen sonuç veya başarı değişkenlerini işaret etmektedir.Başlangıç
değişkeni olarak yönetimsel liderlik, insan değişkenlerini dahası
örgütsel başarı değişkenlerini etkileme potansiyeline sahiptir. Sonuç
değişkeni olarak örgütsel etki, bir şekilde organizasyon başarısının her
unsurunu içine alan bir dizini temsil eder. Daha önce belirtildiği gibi
başarı değişkeni olarak bir çok farklı kriter kullanılabilir.
Şekil Liderlik Örgütsel Etki Arasındaki İlişkide Rol Oynayan Değişkenler
Örgütsel performans ve etki birçok iç ve dış değişken ve faktör
tarafından belirlenir. İç faktörler olarak liderlik süreçleri tüm
yönetim seviyelerine etki eder. Liderlik etkisinin belirleyicilerini
tanımlamak isteyen araştırmacılar, yöneticilerin organizasyonun
amaçlarına ulaşması açısından çalışanları nasıl etkilediklerini
açıklamak için güç, özellikler, yetenekler ve davranışlar üzerine
yoğunlaşmışlardır.
Liderlik hakkındaki literatürle ilgili olarak dikkatli bir şekilde
yapılacak olan araştırmalar bu konu hakkındaki bilgilerin kabul
edilenden daha fazla olduğunu ortaya koyacaktır. Öncelikle burada spor,
rekreasyon ve beden eğitimi alanında liderlikle ilgili araştırmaların
neler üzerinde durduğunu bilmekte fayda vardır.
Kaynak: Yrd. Doç. Dr. Ali TEKİN