Modern
olimpiyatlardaki Türk sporcularla ilgili
birkaç ilginç konuya değinmek istiyorum.Bir de
aşağıda olimpiyatlarda dereceye girmiş
sporcularımızın isimlerini bulacaksınız.
Olimpiyatta bildiğiniz gibi birinci altın,
ikinci gümüş ve üçüncü bronz madalya kazanır.
dördüncüden, sekizinciye kadar olan
sporcuların isimleri de “Olimpiyat Oyunları
Şeref Kütüğü”nde yer alır.
1896
Atina Olimpiyatlarına 20 yaşındaki Deliormanlı
Koç Mehmet Pehlivan kendi olanakları ile
gider. Amacı hem tanınma, hem de “dünyalık”
kazanma şansını yakalamaktır. Koç Mehmet 1.65
boyunda ve 80 kilodur. Atina ya varınca, UOK
yı bulur. “Güreşmeye geldim” der. Ama Osmanlı
Devleti henüz Uluslararası Olimpiyat Komitesi
ne üye olmadığı ve de Koç Mehmet in resmi bir
sıfatı olmadığı için geri çevrilir.
1906 yılında
Modern Olimpiyatları n 10. Yaşı nedeniyle
Atina da bir “Ara Olimpiyat” düzenlenir. Buna
Türkiye den de 30 sporcu katılır.Bu sporcular
18 Rum, 10 İngiliz,1 Ermeni ve de 1 Musevi
sporculardır. Ve Tatavla Heraklis Jimnastik
Kulübünden (Bugünkü Kurtuluş Kulübü) Yorgo
Alibrantis 10 metrelik ipe tırmanma yarışında
114 saniyelik derecesi ile Dünya Rekoru
kırar.
İlk kez 1912 yılında Stockholm deki 5.
Olimpiyat Oyunları na 27 ülke arasında Türk
Bayrağı da katılır. 1916 Berlin Olimpiyatları,
I. Dünya Savaşı yüzünde yapılamaz. 1920 Anvers
Olimpiyatları na ise çok acıdır ki “Dünya
Savaşı nı çıkaran ülkelerden biri olarak”
Türkiye kabul edilmez.
1928 Amsterdam
Olimpiyatlarında GR güreşte 67 kiloda Tayyar
Yalaz dördüncü; Sami Arıkan GR 60 kiloda
altıncı, Nuri Boytorun GR 75 kiloda ve de
Mehmet çoban GR ağır siklette yedinci olurken
halterde Cemal Erçman 60 kiloda sekizinci
olur.
1932 deki Los Angeles Olimpiyatlarına Türkiye
sporcularını maddi olanaksızlık nedeniyle
gönderemez.
1936 Berlin
Olimpiyatları nda ise ilk kez bayrağımız şeref
kürsüsüne çekilir. İlk kez İstiklal Marşımız
çalınır ve ilk altın madalyamızı alırız.
Ayrıca, ilk bayan sporcularımız da bu oyunlara
katılır. İlk şeref kürsüsüne güreşte 78
kiloda Mersinli Ahmet Kireççi çıkar üçüncü
olur ve ilk altın madalyamızı ise GR 61
kiloda Yaşar Erkan alır.Mehmet çoban GR
ağırda dördüncü ve Nuri Boytorun GR 72 kiloda
beşinci olur. Yine güreşte Ahmet çayıryıldız
56 kiloda altıncı ve Cevat Kula binicilikte
krosta altıncı olurken, Hüseyin Erçetin
güreşte 72 kiloda yedinci; Talat Tunçalp
bisiklette 100 kmde, Mustafa çakmak GR 87
kiloda, Harun Ülman ile Behzat Baydar yelken
starda sekizinci olur.
1948 Londra
Olimpiyatları nda güreş dışındaki bir sporda,
ilk madalyamızı üç adım atlamada Ruhi Sarıalp
bronz olarak kazanır. Güreşte ise o yıl zafer
yılıdır. Nasuh Akar 56 kiloda, Gazanfer Bilge
62 kiloda, Celal Atik 67 kiloda, Yaşar Doğu 73
kiloda, Mehmet Oktav GR 62 kiloda, Mersinli
Ahmet Kireçci GR ağr sıklette altın madalya
kazanırken; Halit Balamir 52 kiloda, Adil
Candemir 79 kiloda, Kenan Olcay GR 52 kiloda,
Muhlis Tayfur GR 79 kiloda ikinci olurlar.
Halil Kaya da 57 kiloda üçüncü olur. Muharrem
Candaş 87 kiloda, Sadık Esen ağır siklette
dördüncü olurken Ahmet Şenol GR 67 kiloda
beşinci ve de Mustafa çakmak GR 87 kiloda
sekizinci olur. Ayrıca futbolda Cihat Arman,
Naci Özkaya, Murat Akyüz,Selahattin Torkal,
Bülent Eken, Hüseyin Saygun, Fikret Kırcan,
Erol Keskin, Gündüz Kılıç, Lefter
Küçükandoniadis ve Şükrü Gülesinli ekibimiz
beşinci oldu.
1952 Helsinki
Olimpiyatlarında Bayram Şit güreşte 62 kiloda,
Hasan Gemici 52 kiloda altın, Adil Atan 87
kiloda bronz madalya kazandılar. Yine güreşte
İrfan Atan ağırda dördüncü olurken Cemil
Sarıbacak 52 kiloda, Haydar Zafer 73 kiloda,
Ahmet Şenol GR 73 kiloda, Ali Özdemir GR 79
kiloda, İsmet Atlı GR 87 kiloda beşinci ve de
Hasan Bozbey GR 62 kiloda altıncı olur.
Ayrıca, Erdoğan Akın, Rıdvan Bolatlı, Mustafa
Ertan, Basri Dirimli, Ercüment Güder, Necdet
Şentürk, Vasıf çetinel, Tekin Bilge, Yalçın
çaka, Muzaffer Tokaç ve Macit Gürdaldan kurulu
futbol takımımız da beşinci oldu.
1956 Melbourne
Olimpiyatında serbest güreşte GR 73 kiloda
Mithat Bayrak, 57 kiloda Mustafa Dağıstanlı,
ağırda Hamit Kaplan altın madalya; greko romen
67 kiloda Rıza Doğan ve serbest 73 kiloda
İbrahim Zengin gümüş madalya kazandılar. Greko
Romende 52 kiloda Dursun Ali Eğribaş ve
serbestte 52 kiloda Hüseyin Akbaş bronz
madalya kazandılar. İsmet Atlı GR 79 kiloda,
Müzahir Sille GR 62 kiloda, Hamit Kaplan GR
ağır siklette dördüncü; Bayram Şit 62 kiloda
beşinci , Adil Atan da 87 kiloda beşinci
olurken ve yineAdil Atan GR 87 kiloda da
sekizinci oldu.
1960 Roma
Olimpiyatında Greko Romen güreşte 62 kiloda
Müzahir Sille ve 73 kiloda Mithat Bayrak; 87
kiloda Tevfik Kış serbest güreşte, 52 kiloda
Ahmet Bilek, 62 kiloda Mustafa Dağıstanlı, 79
kiloda Hasan Güngör ve 87 kiloda İsmet Atlı
altın madalya kazandı.Serbestte 73 kiloda
İsmail Ogan ve ağırda Hamit Kaplan gümüş
madalya sahibi oldular. Yine güreşte Kazım
Ayvaz GR 79 kiloda dördüncü;Yaşar Yılmaz GR
57 kiloda ve Adil Güngör GR 67 kiloda beşinci
olurken Hayrullah Şahin 67 kiloda altıncı
oldu.
1964 Tokyo
Olimpiyatında Greko Romende 70 kiloda Kazım
Ayvaz ve Serbestte 78 kiloda İsmail Ogan altın
madalya, 57 kiloda Hüseyin Akbaş, 87 kiloda
Hasan Güngör, ve ağırda Ahmet Ayık gümüş
madalya kazandılar. Serbestte Hamit Kaplan
ağır siklette ise bronz madalya kazandı.Yine
güreşte Mahmut Atalay 70 kiloda ve Cemal
Yanılmaz 52 kiloda dördüncü olurken; Ünver
Beşergil GR 57 kiloda, Yavuz Selekman GR 87
kiloda ve Burhan Bozkurt GR 52 kiloda
sekizinci oldular.
1968 Meksiko
Olimpiyatında serbest güreşte 78 kiloda Mahmut
Atalay ve 97 kiloda Ahmet Ayık altın madalya
kazandılar. Atletizmda maratonda İsmail Akçay
dördüncü oldu. Hüseyin Gürsoy güreş 87 kiloda,
Metin Alakoç GR 62 kiloda, Seyfi Tatar boks 58
kiloda beşinci; Kaya Özcan GR 57 kiloda
altıncı, Vehbi Akdağ 62 kiloda yedinci ve
Metin çıkmaz GR 52 kiloda sekizinci oldular.
1972 Münih
Olimpiyatında serbest güreş 62 kiloda Vehbi
Akdağ gümüş madalya kazandı. Sefer Baygın 48
kiloda dördüncü, Ali Şahin 68 kiloda, Eraslan
Doruk boksta 60 kiloda ve Nazif Kuran boksta
73 kiloda beşinci, Seyit Hışırlı GR 68 kiloda
altıncı, Ali Yağmur GR 82 kiloda ve Mehmet
Güçlü 90 kiloda yedinci oldular.
1976 Montreal
Olimpiyatında Mehmet Uzun serbest güreşte 87
kiloda dördüncü olurken; yine güreşte Kuddusi
Özdemir 48 kiloda , Salih Bora GR 48 kiloda ve
Erol Mutlu GR 70 kiloda yedinci oldular.
1980
Moskova Olimpiyatları nı boykot edip,
katılmayız.
1984 e kadar,
Sarılapin kazandığı bu bronz (güreş dışındaki
tek madalya) yalnızdı. 1984te Los Angeleste
boks ringlerinde Eyup Can 51 kiloda ve Turgut
Aykaç 58 kiloda ve serbest güreşte ağır
siklette Ayhan Taşkın bronz madalya
kazanırlar. Hayri Sezgin güreşte 100 kiloda
dördüncü, Aslan Seyhanlı 52 kiloda güreşte,
Fahri Sümer boksta 62 kiloda beşinci, Fevzi
Şeker 70 kiloda ve İsmail Temiz 97 kiloda
güreşte altıncı, Erol Kemah GR 52 kiloda,
Serhat Karadağ GR 57 kiloda ve Selman Kaygusuz
62 kiloda güreşte yedinci oldular. İbrahim
Akgün 57 kiloda , Sümer Koçak güreş 70 kiloda
ve de Levent Erdoğan 52 kiloda halterde
sekizinci oldu.
1988 de Seul
Olimpiyatlarında, Naim Süleymanoğlu(60 kiloda)
mucizesi ile altın madalya özlemimiz
giderilmeye başlanır. Necmi Gençalp serbest
güreşte 82 kiloda gümüş madalya kazanır.
Ayrıca, yine güreşte Ahmet Ak 57 kiloda
dördüncü olurken, Aslan Seyhanlı beşinci ve
İlyas Şükrüoğlu 48 kiloda altıncı olur.
1992 Barselona
Olimpiyatları nda ise 48 kiloda judoda Hülya
Şenyurt olimpiyat üçüncü olarak bronz madalya
alırken ‘ilk olimpiyat madalyalı bayan
sporcularımız olur. Olimpiyata o dönem gösteri
sporu olarak katılan takwondo da 47 kiloda
Arzu Tan ve 55 kiloda Ayşegül Ergin, bronz
madalya kazandı. Ayrıca Naim Süleymanoğlu
halterde ve Mehmet Akif Pirim de GR 62 kiloda
altın madalyaya ulaşırlar. Güreşte GR 90
kiloda Hakkı Başar, serbest 90 kiloda Kenan
Şimşek ikinci; Ali Kayalı 100 kiloda üçüncü,
Remzi Musaoğlu 57 kiloda ile Mehmet Demir
130 kiloda dördüncü, Ahmet Orel 52 kiloda ile
Fatih Öztaş 68 kiloda beşinci olurken
halterde Halil Mutlu 52 kiloda beşinci,
güreşte Sebahattin Öztürk 82 kiloda altıncı
oldular. Erdinç Aslan ise 110 kiloda halterde
yedinci oldu.
1996 da ise 64
kiloda Naim Süleymanoğlu ve 54 kiloda Halil
Mutlu nun halter de getirdiği altın
madalyalara, serbestte 82 kiloda Hamza
Yerlikaya ve 130 kiloda Mahmut Demir in
güreşteki altın madalyaları eklenir.
Türk Spor
Tarihi boyunca en çok altın madalyayı kazanan
sporcumuz, üç Olimpiyat ta 3 altın madalya ile
Naim Süleymanoğlu olur.
Olimpiyat
Rekoru kıran sporcu sayımız ise üçtür. 1988 de
Seul de Naim in üç Olimpiyat rekoru var. 1996
da Halil Mutlu yine halter de üç olimpiyat
rekoru daha kırıyordu.
Boksta 75
kiloda Malik Beyleroğlu gümüş madalya
kazanırken, Greko Romen güreşte Mehmet Akif
Pirim 62 kiloda bronz madalya kazanıyordu.
Ayrıca aynı Olimpiyatta okçulukta eleme
yarışmalarında bayan sporcumuz Natalie
Nazadrize çakır da olimpiyat rekor kırıyordu.
Ama finale şanssızlık sonucu kalamıyordu.
Natalie Nazadrize çakır, Elif Altınkaynak ve
Elif Ekşi ‘den oluşan bayan okçuluk takımımız
olarak dördüncü oluyorlardı. Ayrıca, güreşte
Harun Doğan 57 kiloda ve Sebahattin Öztürk 82
kiloda, halterde Sunay Bulut 91 kiloda,
okçulukta Elif Altınkaynak dördüncü olurken;
güreşte Hakkı Başar 90 kiloda beşinci, judoda
İlknur Kobaş 61 kiloda ve güreşte Metin
Topaktaş 62 kiloda altıncı oldular. Halterde
Mücahit Yağcı 64 kiloda, Dursun Sevinç 83
kiloda ve judoda Irakli Uznadze 75 kiloda
yedinci oldular.
2000 Sydney Olimpiyatlarında ise greko romen
güreşte 85 kiloda Hamza Yerlikaya,halterde 56
kiloda Halil Mutlu, judoda 66 kiloda Hüseyin
Özkan altın madalya kazandılar. Serbest
güreşte 76 kiloda Adem Bereket ve taekwan-do
da 57 kiloda Hamide Tosun bronz madalya
kazandılar. Türkiye bu olimpiyatlarda toplamda
5 madalya ile madalya sıralamasında 26. oldu.
2004 Atina Olimpiyatlarında halterde 56 kiloda
Halil Mutlu, 77 kiloda Taner Sağır, bayanlar
48 kiloda Nurcan Taylan altın madalya
kazandılar. Boksta 48 kiloda Atagün Yalçınkaya,
taekwan-do'da 80 kiloda Bahri Tanrıkulu,
grekoromen güreşte 66 kiloda Şeref Eroğlu
gümüş madalya sahibi oldular. Erkekler çekiç
atmada Eşref Apak, halter 56 kiloda Sedat
Artunç, grekoromen güreşte 96 kiloda Mehmet
Özal ve serbest güreşte 120 kiloda Aydın
Polatçı bronz madalya aldılar. Böylece Türkiye
bu olimpiyatlarda 3 altın, 3 gümüş, dört bronz
madalya ile madalya sıralamasında 22 sırada
yer aldı.
Kaynak:
1-OLİMPİYAT
Oyunlarının 100 Yılında Türkiye:
Cem Atabeyoğlu ve TMOK Bilgi Birikim merkezi.TMOK
Belgesel yayınlar.No:1.1997
2-Olimpiyatlarda 30 altın, 16 gümüş, 13 bronz
madalyamız var:
Cem Atabeyoğlu.Olimpiyat
Dünyası.s.18.s.9-12.2000