Türkiyenin En Büyük Rekreasyon Sitesine Hoş Geldiniz

İlk Rekreasyon Liderleri

REKREASYONDA LİDERLİK

Yaşam biçimimizde son 30 yıl içerisinde, sosyal ve kültürel açıdan, özellikle engelli bireyler ve bayanlar için birçok farklı program olanağının sağlanması, çevre koruma konusunda ileri sürülen yeni yaklaşımlar ve büyük finansal kaynakların yaratılması gibi bir çok hızlı değişim meydana gelmiştir. Diğer bir ifadeyle daha önceki yıllarda hayal bile edemediklerimiz bu dönemde gerçekleştirilmeye başlanmıştır.Yirminci yüzyılda sosyal hizmetlerde en göze çarpan değişimlerden biri de spor ve rekreasyon alanında meydana gelen gelişimlerdir.

Bu alanlardaki başarı ve büyümenin temel nedeni, kendini bu alanlarda hizmet sunmaya adamış bireylerdir. Değişmeler bu bireylerle ilgili yaklaşımlarda da kendini göstermiştir. Spor ve rekreasyon hizmetlerinde görev alan ve önemli görevler üstlenen bireylerden lider olarak tanımlananlar, sadece günümüzün değil, çok eski yıllardan beri spor ve rekreasyon biliminin araştırma konularındandır.

ESKİ LİDERLER

Eski lider tipinin babası Joseph Lee’dir. Amerikan Oyun Sahaları projesinin mimarı olarak tanınır. Harward Üniversitesi’ni bitiren Lee öncelikle avukat olarak çalışmış daha sonra hayırseverlik ile ilgilenmiş ve yaşamının büyük bir kısmını sosyal problemlere adamıştır. Lee’nin oyun sahaları ile ilgili ilk etkinliği bir sosyal hizmet kuruluşu tarafından yürütülen toplumsal bir ankette görev almasıdır.

1898′de basketbol, bowling, klüp aktiviteleri, ve bahçeciliği içeren bir program hazırlayarak, Boston şehri için örnek bir oyun sahası modeli yaratmıştır. Bu model program içerisinde iki lidere görev vermiş ve programın 6 yıllık giderlerini kendisi karşılamıştır. Lee daha sonraki yıllarda tüm çocukların yeterliği olan liderlerin öncülüğünde oyun oynamaya gereksinim duyduğuna karar vermiştir. Boston’da 1913 yılında rekreasyon departmanı kurulduğunda Lee, programın sadece oyun sahaları ile kısıtlı kalmaması, konserleri, biniciliği, buz patenini, dansı, kayak yapmayı da içermesi gerektiği sonucuna varmıştır.

Lee, aynı zamanda programda yer alan bu spor branşları için lider seçiminde, liderlerin branşla ilgili yeterliklerden daha çok sosyal bir çalışan olarak özelliklerinin dikkate alınmasının gerekliliğinden söz etmiştir. Lee’nin etkilediği çevre genişlemiş, çok arzu edilen bir yazar ve konuşmacı olmayı hak etmiştir. Liderlerin yaratıcı yeteneklerinin büyüklüğünü kabul etmiş ancak yerel yönetimlerde baştaki bireyin rekreasyon için en etkin unsur olduğunu ileri sürmüştür.Lee aynı zamanda sosyal ve bireysel çalışmalarda kalitenin (nitelik) kantiteden (nicelik) daha önemli, bir çok alanda vasat sonuçlar elde etmektense, bir kaç alanda gereksinimlerin tamamıyla karşılanmasının daha doğru olduğunu belirtmiştir.

Kalite ise iyi planlanmış amaçlara, etkin, eğitimli personelle, doğru bir organizasyon sonucunda varılmasıdır. Rekreasyon etiğini bireysel olarak Lee’den daha fazla yaşamış başka bir rekreasyoncu yoktur. Lee gençliğinde sporun bir çok türünü aktif olarak yaparken, müzik, tiyatro ve resim ile de uğraşmıştır.

Dr Luther H.Gulick bir misyoner ailenin çocuğudur. Sık sık yapılan gezilerin sonucunda yeterince eğitim alamamış ama kendi kendini eğitmiş biridir. Rekreasyon ve park alanlarının düzenlenmelerine ilk katkıda bulunanlardandır. Profesyonel olarak yetersiz hazırlığına rağmen, yetenekli, yaratıcı, enerjik hatta biraz tuhaf bir liderdi. Hareket halindeki arabasından atlayıp eşine zorlada olsa araba kullanmayı öğrettiği söylenmektedir. Diğer eski liderlerin aksine sadece birkaç yılını rekreasyon ile ilgilenerek geçirmiştir.

Fakat bu kısa süre içinde yaptıkları oldukça kayda değerdir. Organizasyon konusunda uzman bir rekreasyoncu idi. Onun liderlik stili, bir düşünceyi ele almak, geliştirmek, organize etmek, devam ettirmeleri için başkalarına devretmek ve yeni bir fikri ele almaktan oluşmaktaydı. Rekreasyon Gulick’in yaşamında önemli bir role sahip olmuştur. Bir çok müzik aleti çalmış, yüzme ile uğraşmış, yelken ve kampçılık yapmıştır. Tartışma gruplarına liderlik etmiş, sıradışı eğlenceler düzenlemiştir.

Dorothy Enderis, 45 yıla yakın bir zaman ABD’de en yaygın ve bilinen aynı zamanda itibar edilen okul destekli rekreasyon programının sorumlusu olarak görev yapmıştır. Rekreasyon liderliği ile ilk tanışması kendisi ve iki öğretmen arkadaşına okul içinde yeni oluşturulan rekreasyon programına yardım etmeleri yönünde gelen öneri ile olmuştur. Okul bazlı bu program genişlemiş ve Enderis bu programın yöneticisi olmuştur. Emekli olduğunda tek bir okuldan yayılan bu organizasyon 32 kapalı alan ve 62 açık alan aktivitesi hizmet vermekteydi.

Onun liderlik kılavuzunda yer alan aşağıdaki alıntı, tüm rekreasyon liderleri için yüksek bir hedef belirtmektedir. …Aktiviteleri yürüten ve oyun alanlarını fiziksel aksiliklere karşı koruyan liderlerin yaptığı bir iştir. Liderler yetenek ve tekniklerini bu görevlerine yansıtırlarsa bir meslek yaratmış olurlar.

 Eğer liderler mesleklerine kendilerini adarlarlarsa, oyun ve spor için kendilerine gelen çocuk, genç ve yetişkinlerin belleklerine mutlu geçen bir günden elde edilebilecekten daha ciddi değerler ve zenginlikler taşırlar…Eski lider tipi özellikle yaratma gücü, öngörü, inanç ve rekreasyonun bireyin temel insani ve sosyal gereksinimi olduğunu birer sorumluluk olarak kabul etmekteydi.

Kaynak: Yrd. Doç. Dr. Ali TEKİN