SİKKELER - STOPERLER – FRİENDLER

Sikkeler :

Kaya üzerindeki delik ve çatlaklara çakılmak için imal edilmiş demir, çelik, alüminyum veya titanyumdan yapılmış özel malzemelerdir.

Sert ve yumuşak sikke olmak üzere iki kısma ayrılır .

1 . Sert sikkeler : Kaya içindeki çatlağın yapısını takip etmeyip sikke doğrultusunda kayayı parçalayıp girer .

2 . Yumuşak sikkeler : Kaya içindeki çatlağın yapısına uygun olarak girer ve çatlağın şeklini alır .

Sikke çeşitleri

Sikkeler kendi arasında 4 guruba ayrılır .Her grubun kendine özgü yapısı ve çekerleri ( çekme gücü ) vardır .Sikkelerin üzerinde numaraları ve çekerleri yazılıdır. Çekerleri Kilo Newton ( kn ) olarak belirtilmiştir . 1 kn = 100 kg. Dır .

1 . Unıversal sikkeler .

2 . Profil sikkeler .

3 . Bong sikkeler.

4 . Hook sikkeler . Negatif geçişlerde kullanılır .

Sikkeler ve kullanım yöntemleri

Sikkeler kayaya çakılmadan önce kayanın sikke için uygun olup olmadığı ve hangi tip sikkenin kullanılacağı tırmanıcının can güvenliği açısından önemlidir.

Sikkelerin çakılması

1 . Sikke çakılacak kayaya ; çekiç ile vurularak kayanın sağlamlığı kontrol edilir .

2 . Çatlağın yapısına uygun olan sikke seçilir. Sikkenin 3 / 1 ’ i el ile çatlağın içine girmelidir .

3 . Sikke çakılırken çekicin ve sikkenin sesi dinlenmelidir . Çatlak çürük ise ses boğuk çıkacaktır .. Çatlak sağlam ise sikkede ve çekiçte tiz ses çıkacaktır .

4 . Sikkenin gözü kayaya oturmalıdır. Sikkenin gözü kayadan uzak kalıyor ise; sikkenin çekme kolunu kısaltmak için perlon banttan veya yardımcı ipe üzengi veya tam kazık düğümü atılarak sikkenin kayaya en yakın kısmına bağlanır.

Sikkelerin kayadan sökülmesi

1 . Çekiçle ; Sikkeye çatlağın yönüne göre vurularak oynatılır

2 . Sikkenin çıkarken düşmemesi için yardımcı ip ile emniyete alınır.

3 . Çekicin gaga kısmı ile sikke çekilerek çakıldığı yerden çıkarılır.

Üniversal Sikke çeşitleri

Üniversal sikke : Dönme hareketiyle sıkışan bir sikkedir. Sikke gözü ; sikke gövdesine 45 derecelik açıyla bakar. Dikey ve yatay çatlaklarda kullanılır.

Halkalı sikke : İki çeşittir : 1 . Sikke gözü dar olan sadece inişlerde kullanılır .bu göze karabina girmez 2 . Sikke gözü geniş olan hem ana / ara emniyet noktalarında hemde inişlerde kullanılır . Bu göze karabina takılabilir

Yatay sikke : Yatay çatlaklarda kullanılır . Gözün ideal yerleştirme şekli çekiş yönüne bakmalıdır .

Köşeli sikke : Yatay çatlaklarda kullanılır .

Bıçak sikke : İki gözü tek yüzeyi olup en ince sikkedir. En dar çatlaklarda kullanılır

Z profil sikke : Sikkelerden geniş bonglardan dardır Çatlaklarda kullanılır 

Yassı profil sikke : Profil sikkelerin kullanım amaçları gibidir . Sikke gözü çift yüzeyde değil tek yüzeydedir

Bong Sikkeler

Metallerin ikiye katlanarak değişik büyüklükte ve çekerde yapılmış emniyet malzemeleridir. Yatay ve dikey çatlaklara çakılmak suretiyle ana ve ara emniyet noktası olarak kullanılır .

Stoperler ( Telli ve İpli Çatlak Adaptörleri )

Değişik şekilde ve büyüklükte metal malzemelerden yapılmış yukarıdan aşağıya veya içten dışa doğru daralan kaya çatlaklarına sıkıştırılmak suretiyle çalışan malzemelerdir .Tel ve ip saplı olmak üzere iki kısma ayrılır .

1 .Telli stoperler ; 1 numaradan ( küçük ) 12 numaraya ( büyük ) kadar iki yüzlü ,düz ve kavisli olmak üzere iki çeşittir. Her stoperin üzerinde çekeri ve kaç numara olduğunu belirleyen rakamlar yazılıdır .telli stoperleri kayaya sıkıştırmak daha kolaydır.

2 .ipli stoperler ; Değişik boylarda , değişik şekillerde ve değişik çekerlerde stoperler mevcuttur .kullanım yerleri kayanın yapısına ve çeşitlerine göre değişmektedir

.Stoper çeşitleri stoperler : kendi aralarında 3 kısma ayrılır .

1 . Stoperler : iki yüzlü , aşağıya doğru daralırlar ve tellidirler .

2 . Hexzantrıcler : 6 köşelidirler ip saplı veya tel saplı olanları vardır . Dönme veya sıkışma metoduyla çalışırlar .

3 .Trıcamlar : bir ucu sivri diğer kısımları elips şeklindedir . Çatlağın şekline göre sıkışma veya dönme metoduyla çalışırlar .Karabina takılan kısım perlondan yapılmıştır

Hexzentrıcler  ( Çatlak Adaptörü )

Hexzentrıc : Kelime anlamı altı köşeli demektir . Altı köşesi bir birinden farklı düzlem üzerindedir . Daralan çatlaklarda sıkıştırma yöntemiyle kullanılabildiği gibi paralel çatlaklarda veya yavaş daralan çatlaklarda dönme yöntemiyle çalışır Dönme yöntemiyle sıkıştırırken metal veya ipin çekme yönündeki kaya yüzeyine yakın olmasına dikkat edilmelidir . Yüzeylerden en az ikisinin kayaya çok iyi temas ettiğine dikkat edilmelidir.

Trıcamlar  ( Perlonlu çatlak adaptörü )

Frıendler  ( Çatlak adaptörü )

Frıend : Her türlü çatlağa son derece sağlam şekilde oturan kullanımı son derece kolay özellikle değişik boy çatlakları olan kayalara tırmanırken dağcıların tercih ettiği malzemedir . Sert ve flexıbıl saplı olmak üzere iki kısma ayrılırlar  Frıendı çatlağa takmadan önce çekme kolu 3 / 2 geriye çekilmelidir . Dört oynak kafadan en az ikisi kayaya sağlam olarak oturmalıdır Frıende yük bindikçe kayaya oturması sağlamlaşır .frıendı çatlaktan çıkarmak için çatlağın içine doğru basınç uyguladıktan sonra kurma kolunu 3 / 3 geriye çekilir Frıendın içindeki yük boşalacağından frıend kolayca çatlaktan çıkarılır