DAĞ OCAĞI

Ocak kullanarak hazırlayacağınız yemek ve içecekleri çadırın dışında yapın. Aksi takdirde çıkan buhar çadırın içerisinde tekrar yoğunlaşacaktır-Çadır kapılarının fermuarlarını tepe kısmından uygun bir miktar açık bırakın, solunum yoluyla oluşan buharı tahliye edecek, havalandırma sağlayacaktır. Çadırınızı yeterince havalandırmadığınızda gece oluşan buharın çadır duvarlarında yoğunlaşarak donması sonucu sabah kalktığınızda kendinizi bir buz mağarasında bulabilirsiniz-Çadıra girmeden önce üzerinizdeki karları iyice temizleyin-Çadıra girmeden botlarınızı çıkartın ve vestibule koyun, dışarıda bırakacak olursanız gece patlayacak havadan sonra bir daha bulamayabilirsiniz.Yatarken çadır duvarlarına değmemeye çalışın-Islak veya terli elbiseleriniz ile tulumunuza girmeyin-Küçük hacimli yarı ıslak malzemenizi (eldiven, çorap vs) kurumaları için giysinizle vücudunuz arasına veya yatarken tulumun içerisine koyun, ancak bunun sizi üşütmesine izin vermeyin-Güneşli bir hava bulursanız tulumlarınızı çadırın üzerine serin-Isınmak için tulumun içerisinde nefes alıp vermeyin, bu tulum içerisindeki nemin artmasına sebep olacaktır.

      a. Ocakların Kullanımı 

Her ocağın alındıktan sonra en uygun kullanımı için kullanma kılavuzunu okumanız en doğrusudur. Bakımının yapılması konusunda da bu kılavuzlarda detaylı bilgi bulabilirsiniz. Genel olarak farklı ocakların kullanımları ile ilgili açıklamalar aşağıdadır. Ocak Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler Sıvı yakıtlar ve bunların buharları tehlikelidir. Ocaklara yakıt doldururken ocağın sıcak olmadığından ve etrafta açık alev olmadığından emin olun. Ayrıca pompalı ocaklarda yakıt tankı içindeki basıncı ocak soğuduktan sonra boşaltmanız faydalıdır.Çoğu çadır ve uyku tulumları yanıcıdır ve tehlike anında bunların içinden hızlı bir şekilde çıkmak çok zordur. Ocaklardan kaynaklanan kazalar az olsa da bu kazaların sonuçları çok ciddidir. Ocakları kullanmadan önce mutlaka kullanma talimatını okuyunuz ve dağda kullanmadan önce mutlaka açık havada kullanıp nasıl çalıştığını öğreniniz. Eğer ocak kullanımına yabancıysanız ocağı çadırın içinde kesinlikle kullanmayınız. Ocakları çadırın içinde kullanmak tavsiye edilmese de bazı durumlarda bu kaçınılmazdır. Ocağı çadırın içinde kullanmanız şartsa bile yakma işlemini mutlaka çadırın dışında yapmalısınız. Çadırda kullanmak için gaz ve alkol ocakları benzin ocaklarına göre daha uygundur. Bu yüzden kış faaliyetlerine bir benzinli, birde alkol ya da gaz ocağı götürülebilir. Tüm ocaklar oksijen kullanır ve bu yüzden tamamen kapalı yerlerde kullanılmamalıdırlar. Ocaktan sağlanan ısının daha verimli kullanılması için ısıtılan kabın kapağı mutlaka kapanmalıdır. Ayrıca rüzgar da ocakların verimini azaltan faktörlerden biridir. Alkol ocakları dışındaki ocakları rüzgardan korumak gerekir. Bunun için sert bir alüminyum folyo kullanılabilir. Ocaklar Hakkında Genel Bilgiler  Ocakların performansları genelde 10°C'deki bir litre suyu aynı hava sıcaklığında kaç dakikada kaynattıklarına bakılarak karşılaştırılır. Benzin ocaklarında bu süre 4 ile 7 dakika arasında değişir. Alkol ve Kamping Gaz ocaklarında ise bu süre 15 dakika civarındadır. Propan karıştırılmış bütan ocaklarında ise bu süre 5 ile 9 dakika arasında değişmektedir. 2 - 3 dakikalık farkların çok önemli olmadığı düşünülebilir fakat soğuk bir havada, yüksek irtifada su yapmak için kar erittiğimizi düşünürsek bu fark daha açıklık kazanacaktır. Bildiğiniz gibi yükseklik arttıkça kaynama derecesi düşer bu da yemeklerin pişme süresini arttırır. Aşağıdaki tabloda deniz seviyesinde bir dakikada pişen bir şeyin çeşitli yüksekliklerde ne kadar zamanda piştiği gösterilmiştir.

Yukarıdaki Ocaklarla ilgili Bilgiler ortalama değerler olarak  Alınmıştır

         b. Dağcılıkta kullanılan ocak çeşitleri

            (1) KEROSER OCAKLAR : Bu tip ocaklarda kullanılan yakıt sıvı ya da gaz yağıdır. Yakıtın çok temiz ve kaliteli olması gerekir. Kaliteli gazlar da çok pahalıdır. Ayrıca çok kullanışlı değildir ve yanma verimleri de düşüktür.

(2) BÜTAN OCAKLARI : Bu tip ocaklarda kullanılan yakıt tipi bütan gazıdır. Yalnız düşük sıcaklıklı ortamlarda ve yüksek irtifada yanma problemi olduğundan kullanılmaz. Buna rağmen alçak irtifa ve kamplarda kullanım rahatlığı ve yanma veriminin yüksek oluşu yüzünden en çok kullanılan ocak tipidir. Diğer ocaklara göre çok ekonomiktir.

(3) PROPAN OCAKLAR : Propan gazı kullanılan ocaklardır. Avantaj ve dezavantaj olarak Bütan gazlı ocaklardan pek farkı yoktur.

(4) WHITE GAZLI OCAKLAR : Kurşunsuz benzin kullanılan sıvı yakıtlı ocaklardır. Çok hassas bir ocaktır. Bu yüzden ocağa yakıtı koymadan önce bir tülbentten, çay süzgecinden ya da özel üretilmiş filtresinden geçirilmelidir. En ufak bir yabancı madde dahi bulunmamalıdır. Çok pahalı oluşu yüzünden pek tavsiye edilmez.

(5) İSPİRTOLU OCAKLAR : Sıvı ispirto kullanılan ocaklardır. Tek dezavantajı yüksek irtifada kullanışlı değildir. Alçak irtifada ve kamplarda çok kullanışlı ve rahattır. Çok hızlı rüzgar altında dahi ve çadır içersinde bile kullanılabilir. Bu tipe en iyi örnek TRANGIA marka ocaklardır.

(6) HEXAMINE TABLETLERİ : Katıdır ve pek kullanışlı değildir. Çok hafiftir. Tek avantajı çok kısa süreli ocağa ihtiyaç olduğunda kullanılmasıdır. Ekstrem bir malzemedir.

(7) BENZİN OCAKLARI : Yakıt olarak adından da anlaşıldığı gibi benzin kullanılmaktadır. Kaliteli, temiz ve dinlenmiş benzinin yanma verimi diğer yakıt türlerine göre en iyisidir. Tüm benzin türleri rahatlıkla kullanılabilir. Yüksek irtifada ve çok soğuk havalarda dahi yanma veriminde çok az bir düşme olmasının yanında diğer ocaklara göre de en iyisidir. Benzini her yerde çok rahatlıkla bulabileceğimiz gibi ekonomik oluşu en çok tercih edilmesini sağlamıştır. mümkün olduğunca (aşırı olmamak şartı ile) geniş alan kaplaması ve yüksekliğinin olduğunca alçak olmasına dikkat edilmelidir. Tanınmayan bir ocak alındığında mutlaka kullanımı öğrenilmeli, mümkünse uygulama yapılmalıdır.